Vào thu ...:
'via Blog this'
Tuesday, November 22, 2011
Tuesday, November 15, 2011
Friday, November 11, 2011
Thursday, November 10, 2011
Wednesday, November 9, 2011
Friday, November 4, 2011
Thursday, November 3, 2011
Saturday, October 15, 2011
Wednesday, October 12, 2011
Saturday, October 8, 2011
Wednesday, September 28, 2011
Một cõi xa vời ...
Buổi tối , hình như cô đi ngủ lúc đêm đã rất khuya... điều này chắc đã thành thói quen từ mấy năm gần đây . Cái thói quen dán mắt vào cái màn hình của máy vi tính, say mê, miệt mài như một nữ sinh chăm chỉ học hành ngày xưa ...Có khác chăng là ngày đó chưa có những máy móc hiện đại như bây giờ, đơn thuần là những chồng sách vở đầy cộm để biến cô thành con mọt sách dễ thương... Và cũng không thể phủ nhận là cô đã mê say sách vở báo chí như điếu đổ ..Có bao nhiêu tiền mẹ cho để tiêu vặt cô đều cúng hết vào mấy tiệm sách báo, cô đã mê mẩn đứng hàng giờ để xăm xoi mua về một quyển sách mới. Phải rồi, ngày ấy... Cô vừa lên lớp đệ ngũ , đệ tứ tóc dài ngang vai, áo dài mini chấm đầu gối. Ngày nào đi học về cô cũng ôm một quyển tuần báo Mây Hồng hay Tuổi Ngọc ngang trên ngực như khoe một cái mode văn chương thời thượng trong khi các bạn bè cùng lứa đã biết trang điểm, diện bộ áo quần hippy nhăng nhố hay nhảy rào cúp cua ... vân vân và vân vân ... thì cô cứ chúi đầu vào những "Tâm hồn cao thượng , Sống làm người , Bông hồng cài áo, Cõi thiền..." Cô vẫn mê say với những "cô bé treo mùng "của Hòang Ngọc Tuấn, Kiều Giang của Hòang Hải Thủy, cùng truyện ngắn ,truyện dài của Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Quốc Trụ, thơ tình lãng đãng của Cung Vĩnh Viễn và nhiều nhiều tác giả nữa trên những tờ nguyệt san, bán nguyệt san như Khởi Hành, Tân Văn, Văn học nghệ thuật thời đó ... Cô đã làm quen, bén duyên và đi vào cái thế giới văn chương từ lúc nào mà cô chẳng hề hay biết . Để rồi cũng từ lúc nào ở cái tuổi mười ba , mười lăm cô đã có cái thú viết lách , mơ mộng, trông chờ bài đăng báo, hồi hộp với cái thùng thư và cái mục nhắn tin nho nhỏ trên một cột báo thiếu nhi hàng ngày ...Cảm động khi chủ vườn thơ nhận tin bài và hứa sẽ chọn đăng trong một ngày đẹp trời sắp tới...Cô còn nhớ mãi tác phẩm đầu đời "Buổi sáng trời mưa" với những cơn mưa và ngôi nhà của cô thưở nhỏ dưới dốc chân một cái cầu bắc qua một con rạch nước chảy lặng lờ ...Bài viết của cô được đăng trong muc Mai Bê Bi của báo Chính luận ...cả mấy bài thơ rất thơ nữa trên báo Tiền tuyến, Mây Hồng,Tuổi Ngoc..chao ơi là dễ thương ... Cô đọc ngấu nghiến tác phẩm đầu tay của mình và chết nỗi càng đọc càng thấy hay ... Với cô hình như bài chữ in lúc nào cũng hay và hòan chỉnh hơn là bài viết tay bằng bút mực thường ..Chắc là tác phẩm đã được ban biên tập gọt dũa pơ - luya hết lại rồi... Cô lại chợt nhớ đến những giờ Việt văn năm lớp đệ thất , đệ lục ...Cô giáo Vũ Thiên Nga vẫn hay trich đọc những đoan văn hay trong những bài luận văn hay và bắt cả lớp phải chép lại .. Hồi đó, Đào thi Thu Hà là giỏi văn nhất lớp .Cô giáo thường đoc bài của nhỏ Thu Hà cho cả lớp nghe . Thỉnh thỏang cô giáo cũng chiếu cố đến những đoan văn hay của cô. Và cô không sao quên được cái cảm giác mặt nóng bừng lên khi cô giáo đoc đến những đọan văn tả cảnh "mùa thu", "phiên chợ làng quê "của mình.. . Chao ơi là hạnh phúc ! Niềm sung sướng của nghiệp dĩ văn chương đã đi theo cô vào cả cuộc đời sau này ...
Cho đến một ngày ...Một "ngày xưa Hòang thị " đã theo cô cả đọan đường về ...Con đừơng từ ngôi trường đạo cổ kính,vẫn vang lên những hồi kinh cầu mỗi chiều tan học . Cả đàn bướm áo dài trắng học trò tung bay, từ nay cô đã không còn nhảy chân sáo trên đường và giờ đây đôi chân đã ngượng ngiụ , vướng víu vì đôi mắt kính cận của một chàng nam sinh Hồ Ngọc Cẩn chiều nào cũng là cái đuôi lẽo đẽo theo sau cô...Hồi ấy cô còn bé quá chả biết yêu là gì (?) chỉ biết ngượng đến chín người vì có người bước đến gần ngõ lời làm quen ..." Cái người gi mà kỳ cục gi đâu ..." Cô đã thầm nghĩ thế , bởi cái bản tính cứng cõi hơi con trai, hơi kiêu ngạo một tí của cô (phải chăng là vì nhà cô có quá nhiều anh em trai ...)nên cô đã ném một cái nhìn khinh khỉnh của mình vào khuôn mặt dài thuỗn và đôi mắt tròn xoe sau cặp kính trắng dầy cộm của anh chàng Hồ Ngọc Cẩn đáng thương đầu đời của cô ngày đó. Ôi đó cũng là mối tình " không thành lời" của cô qua mấy năm trời trung học với "em tan trường về, đừờng mưa mho nhỏ...anh theo Ngọ về, chim non lề đường nằm phơi ráng mỏ ....." Ngày xưa Hòang thị của ngài Phạm Duy "đã ám ảnh cô suốt mấy năm dài, cả những giấc ngủ không tròn giấc , những giấc mơ chập chờn nửa đêm về sáng như một tiếng thở dài tiếc nuối một thời tuổi nhỏ đã đi qua ...
Rồi những ngày tháng tư,1975. Cô đang ngồi đong đưa hai chân trên tàng cây trứng cá sau hiên nhà với nhỏ Kim Phấn cùng quyển sách van vật dầy cộm của Đỗ Danh Tẩm để chuẩn bị cho kỳ thi năm cuối của bậc trung học ...Âm thanh của những chiếc trực thăng, phản lực pha lẫn tiếng súng cối mọt chê từ một khu chiến sự vẫn ầm ầm bay ngang đầu nhưng cô vẫn vô tư, thản nhiên với thời cuộc ..Tưởng chừng như chiến tranh còn ở đâu xa lắm. Chiến tranh vẫn còn và đã kéo dài mấy chục năm trên mảnh đất này rồi. Lúc này hình như hòa bình đang là điều duy nhất mà mọi người đang mong muốn mòn mõi...Và trên cả sự hoang mang sợ hãi trước sự sụp đổ cuả cả một chế độ, một đất nước...cô vẫn như người mộng du đi lừng lững vào cuộc đời với những cả tin , lừa mị và ngốc nghêch..
Một buổi sáng sớm nghe tiếng người gọi ngoài cổng. Cô vội vã chạy ra thì thấy Kim Phấn đạp xe tới trong bộ quần áo tang trắng nức nở báo tin : Soan ơi , ba mình mất rồi ! Những đau buồn hằn sâu trên khuôn mặt của cô bạn nhỏ ...có lẽ đó là những hình ảnh đau thương, mất mát đầu đời khó lòng xóa nhòa trong tâm khảm đã đi theo cô suốt bao năm trời...
Saturday, September 24, 2011
Tiếc nuối..
Nụ hoa hàm tiếu
Lung linh mặt hồ
Màu mây xanh ngắt
Như một thóang mơ
Người xưa lại về
Lối cũ xôn xao
và bao lầm lac...
thời gian nhìn lại
Cuộc tình đã mất
Đời mình xanh rêu ...
Lung linh mặt hồ
Màu mây xanh ngắt
Như một thóang mơ
Người xưa lại về
Lối cũ xôn xao
và bao lầm lac...
thời gian nhìn lại
Cuộc tình đã mất
Đời mình xanh rêu ...
Monday, September 19, 2011
Tiếng mưa đêm.
Có bao giờ bạn đang ngủ thì bị đánh thức dậy bằng một cơn mưa đêm...Cuối cùng sau cả một mùa hè khô hạn, nóng bức mưa đã trở lại thành phố của nơi tôi ở....Lâu lắm rồi mới có một trận mưa lớn như thế ! Tiếng mưa rơi ào ào pha lẫn tiếng sấm chớp ầm ầm như rung chuyển đất trời ..Công chúa nhỏ của tôi vừa lay mẹ dậy vừa chỉ ra cửa sổ : mẹ xem kìa . Ừ mưa lớn, ngủ nữa đi con . Bên ngoài trời đất còn tối đen như mực .Có tiếng cách cách ở bếp, ông xã tôi đang loay hoay pha cà phê canh chiếc microway kêu rè rè...ngày nào anh cũng dậy sơm ngôi ngoài vườn nhâm nhi với tách cà phê đen sẫm ... Hôm nay trời đổ cơn mưa lớn chàng đành mở cửa trước đứng nhìn mưa. Tôi rón rén đi đến cạnh và cùng nhìn mựa . Ngoài trời mưa đổ xuống như trút nước . Gió vật vã hai hàng cây bên lề đường và những dòng nước cuồn cuộn chảy lênh láng, nước không kịp chảy vào mấy miệng cống gần đó làm tràn cả mặt đường... Một ý nghĩ thóang qua, tôi khẽ nói với ông xã : Mưa lớn thế này không biết hai con cầy vô chủ của em ở đâu rồi ? Tội nghiệp cho số phận nghiệt ngã của những kẻ không nhà và cho cả những sinh linh bé nhỏ của tôi... Trong cơn mưa mà bấy lâu nay mọi người vẫn trông đợi , để cho cỏ cây hết khô héo, để cho những cánh rừng hoang dã không phải phát cháy dưới những tia nắng chói chang của ông mặt trời ...Hình như có một chút hòai vọng thương cảm đã làm trái tim nhỏ của tôi một chút rưng rưng , se thắt ........Ô hay , có phải là tiếng mưa đêm ?
Saturday, September 17, 2011
Còn một nỗi đau...
Em Trường học rất giỏi
nhưng sức khoẻ ngày càng yếu.Mỗi lần thấy cô giáo đến bên giường bệnh là em cố
gắng ngồi dậy để
đến lớp..Cuộc sống của em đang đươc tính từng ngày...Chúng ta hãy xin cho các
em thêm thời gian..
·
·
Các
bạn ơi...Chiều nay,mình vào thăm em Trường lần cuối..một thiên thần nữa sắp bay
về trời..Em muốn ở lại để học với cô..dù xe sắp đến chở em về quê..Cô phải dỗ
dành-con về nhà muốn ăn gì thì nói với mẹ mua cho,chóng khoẻ tuần sau trở lại
học với cô...Tuần sau ..mình nuốt nước mắt hẹn em Phan Anh Trường tuần sau...
·
Em Phan Anh Trường trong Ngày Khai Giảng Năm
Học Mới.Chiều nay,không biết là mình sắp bay về trời,em đã lưu luyến xin ba mẹ
cho được ở lại để tiếp tục học với cô..Là Học sinh Giỏi Toán cấp Tỉnh ở quê
nhà,6 tháng vừa qua,vừa điều trị bệnh,em vừa theo học Lớp Học Chữ tại bệnh viện,em
luôn chứng tỏ năng lực của mình qua cách giải các bài toán dù cơn đau thể xác
hành hạ em mỗi ngày..Giờ đây phải chia tay em,câu nói cuối cùng của cô giáo
dành cho em là: về nhà cố gắng ăn uống có sức khoẻ để còn trở lại đây học tiếp
với cô ..Nước mắt của cô đã thay cho cơn mưa chiều nay…
Cô giáo Đinh Thị Kim Phấn
Monday, August 8, 2011
Sunday, August 7, 2011
Thư cho anh,
Đêm Houston ngày 15 tháng 9 năm 94.
Anh thân yêu,
Hình như đã lâu rồi giờ đây em mới lập lại ngôn từ này và bây giờ để được gọi anh , thân yêu như chính một phần của bản thân em.
Nếu tin rằng có định mệnh thì quả thực định mệnh đã an bài để đưa anh đến với em.Bất ngờ và cuồng nhiêt.Em đã nhiều lần tự hỏi lại lòng mình sao chỉ một thời gian quá ngắn ngủi mà tình yêu đã ào ạt đến vơi cả hai chúng ta như thác lũ..Phải chăng đã quá nhiều năm tháng em như con sò nhỏ cuộn mình trong ốc đảo của buồn tẻ và đơn côi..Mỗi ngày vẫn cái vỏ sò cô dơn chơ vơ giữa đại dương mênh mông ..Hạnh phúc em đi tìm thật khó khăn và quay quắt..phải chăng cuộc đời chỉ là ảo vọng phù du bởi vì hạnh phúc không phải là điều có thật để em luôn với tới và rồi vuột mất khỏi tầm tay. Đau khổ và tuyệt vọng đã khiến em tự nhủ sẽ không yêu đương gì nữa, trái tim đã một lần khép chặt cánh cửa và những mùa đông lạnh giá vẫn đi qua. Ngày rời Việt Nam em như người đi tìm chân trời khác lạ, bỏ lại sau lưng cả một quá khứ buồn đau đeo bám rã rời ...Và cuộc sống Mỹ lạnh lùng với đầy những lo âu ,toan tính khắc nghiệt cũng đã lôi em xa dần ngày tháng cũ . Em tự đóng khung bản thân với những trách nhiệm và việc làm để thấy mình sống còn chút ý nghĩa cho người thân xung quạnh. Bao hoài bão ước mơ mà giờ đây em như chợt thấy minh như quá hụt hẩng đã đánh rơi đi tất cả ..
Và anh , bỗng dưng lừng lững đi đến vơi em, như một cơn mưa chợt đến giữa lúc trời đang nắng hạn..Mọi thứ như chợt sống dậy lại trong em,ào ạt và dữ dội , cuồng nhiệt mà say đắm,đằm thắm mà dịu dàng ..thân thiết như vừa tìm lại những gì đã vuột mất, gần gũi như chính em vừa tìm lại chính mình, một nửa của nhau mà bấy lâu đã bi thất lạc ...Phải mất gần 38 năm tìm kiếm, phải mất một thời gian quá lâu để chờ đợi ,mong ngóng ...Để giờ đây anh hiện hữu trong em như một mặt trời ấm áp, như giọt nắng thủy tinh vẫn bay nhảy trên thềm nhà, như làn gió mơn man đưa cơn mưa mới tìm về để cây trong vườn nhà lại đâm chồi nảy lộc , để những đôi chim nhỏ kéo nhau hàng đàn bay về ngập một vùng trời véo von ca hát ...
Em tin rằng tất cả sẽ là những điều có thật cũng như hạnh phúc em đang tận hưởng cũng là một điều có thật.Và em cũng tin vào đôi vai bé nhỏ của mình sẽ cùng chung gánh nặng cuộc đời của anh , mọi thứ đều như vừa đi lại từ đầu , chập chững ,khó khăn và nhiều thử thách nhưng em vẫn tin răng mình sẽ vượt qua để cùng anh đi đến cuối trời hạnh phúc.
Em của anh.
Anh thân yêu,
Hình như đã lâu rồi giờ đây em mới lập lại ngôn từ này và bây giờ để được gọi anh , thân yêu như chính một phần của bản thân em.
Nếu tin rằng có định mệnh thì quả thực định mệnh đã an bài để đưa anh đến với em.Bất ngờ và cuồng nhiêt.Em đã nhiều lần tự hỏi lại lòng mình sao chỉ một thời gian quá ngắn ngủi mà tình yêu đã ào ạt đến vơi cả hai chúng ta như thác lũ..Phải chăng đã quá nhiều năm tháng em như con sò nhỏ cuộn mình trong ốc đảo của buồn tẻ và đơn côi..Mỗi ngày vẫn cái vỏ sò cô dơn chơ vơ giữa đại dương mênh mông ..Hạnh phúc em đi tìm thật khó khăn và quay quắt..phải chăng cuộc đời chỉ là ảo vọng phù du bởi vì hạnh phúc không phải là điều có thật để em luôn với tới và rồi vuột mất khỏi tầm tay. Đau khổ và tuyệt vọng đã khiến em tự nhủ sẽ không yêu đương gì nữa, trái tim đã một lần khép chặt cánh cửa và những mùa đông lạnh giá vẫn đi qua. Ngày rời Việt Nam em như người đi tìm chân trời khác lạ, bỏ lại sau lưng cả một quá khứ buồn đau đeo bám rã rời ...Và cuộc sống Mỹ lạnh lùng với đầy những lo âu ,toan tính khắc nghiệt cũng đã lôi em xa dần ngày tháng cũ . Em tự đóng khung bản thân với những trách nhiệm và việc làm để thấy mình sống còn chút ý nghĩa cho người thân xung quạnh. Bao hoài bão ước mơ mà giờ đây em như chợt thấy minh như quá hụt hẩng đã đánh rơi đi tất cả ..
Và anh , bỗng dưng lừng lững đi đến vơi em, như một cơn mưa chợt đến giữa lúc trời đang nắng hạn..Mọi thứ như chợt sống dậy lại trong em,ào ạt và dữ dội , cuồng nhiệt mà say đắm,đằm thắm mà dịu dàng ..thân thiết như vừa tìm lại những gì đã vuột mất, gần gũi như chính em vừa tìm lại chính mình, một nửa của nhau mà bấy lâu đã bi thất lạc ...Phải mất gần 38 năm tìm kiếm, phải mất một thời gian quá lâu để chờ đợi ,mong ngóng ...Để giờ đây anh hiện hữu trong em như một mặt trời ấm áp, như giọt nắng thủy tinh vẫn bay nhảy trên thềm nhà, như làn gió mơn man đưa cơn mưa mới tìm về để cây trong vườn nhà lại đâm chồi nảy lộc , để những đôi chim nhỏ kéo nhau hàng đàn bay về ngập một vùng trời véo von ca hát ...
Em tin rằng tất cả sẽ là những điều có thật cũng như hạnh phúc em đang tận hưởng cũng là một điều có thật.Và em cũng tin vào đôi vai bé nhỏ của mình sẽ cùng chung gánh nặng cuộc đời của anh , mọi thứ đều như vừa đi lại từ đầu , chập chững ,khó khăn và nhiều thử thách nhưng em vẫn tin răng mình sẽ vượt qua để cùng anh đi đến cuối trời hạnh phúc.
Em của anh.
Thursday, August 4, 2011
Những buổi chiều trong đời..
Chiều Houston, ngay 19 tháng 9 năm 1994
Anh thân yêu,
Chiều nay sao thật êm lặng, em vừa thức dậy sau một giấc ngủ trựa. Hình như đã lâu rồi em mới có một buôỉ chiều tĩnh lặng êm đềm như buổi chiều nạy. Tiếng hát Hà Thanh nho nhỏ từ một máy hát và lời nhạc réo rắt quen thuộc bỗng dưng cho em một liên tưởng về ạnh. Ước gì anh đến thăm em một chiều mưa gió và anh cũng sẽ quên đường về như lời bài hát ...Nhưng chiều nay trời lại chẳng có gió mưa gì cả, chỉ là một buổi chiều vàng với chút nắng nhẹ và gió hây hây làm cho hàng cây ngòai khung cửa sổ sẽ đong đưa, để em một thóang chìm đắm vào không gian của trăm ngàn buổi chiều đã trôi qua trong đời. Từ lúc em mới lên 3 lên 5 còn bé xíu mà cũng đã biết buồn và cũng không hiểu buồn vì đâu...Em thường có những lúc ngủ dậy ra ngồi ngach cửa để ngóng bố mẹ đi đâu về,hay nhìn lũ trẻ nhỏ nô đua trước cửa và em vẫn là con bé ưa khóc nhè..Rồi những buổi chiều khi vừa lớn lên, một thưở học trò áo trắng với ngày xưa Hòang thi, mối tình cô giáo ngọt ngào trẻ thơ, và những nhăng nhít chẳng đi đến đâu của một thưở xem đời nhẹ tênh như những đám mây bồng bềnh trôi trên bầu trời quê cũ ... Rồi đổi đời, em cũng đã lớn khôn lên với những thử thách và va vấp ...buổi chiều ngày càng buồn tênh và luôn gieo vào tâm hồn em những hòai cảm nặng trĩu ... Em đã luôn sống với những ý thức, những ràng buộc trói chặt, cả những đam mê lầm lỡ. Cho đến ngày rời Việt Nam những buổi chiều trong em chỉ còn là những buổi chiều tím ngắt. Em như trốn chạy khỏi những u ẩn của một khúc quanh đời người vì những ngộ nhận và hối tiếc, đã có lúc em tưởng rằng mình khó có thể tìm lại được những buổi chiều bình thản và êm đềm như buổi chiều nay.
Anh thân yêu , nếu lúc chia tay ngày hôm ấy em không đưa tay cho anh bắt như em đã từng chia tay với bao người bạn quen biết, thì làm sao em bắt gặp được niềm cảm xúc dạt dào của anh và của cả em. Bỗng dưng em chợt nhận thấy rằng thật tàn nhẫn biết bao khi để anh lặng lẽ lên xe ra về. Em đã phải kêu lên : Trời ơi anh làm sao vậy ? Em như muốn ôm anh vào lòng để vỗ về như vỗ về trẻ thơ...và em cũng chợt thấy trái tim mình cũng vừa run lên niềm thổn thức của anh. Buổi chiều ngoài kia đã nhạt nắng, những lùm cây như muốn trò truyện cùng em, nỗi buồn của những buổi chiều ấu thơ như vẫn rập rình bủa vây quanh em nhưng trong khỏang không gian của một ngày sắp tắt nắng, một chút đậm đặc của ánh sáng còn sót lại lung linh trên ngọn cây, và một niềm xúc cảm mới mẻ chợt đến...phải chăng đây là buổi chiều em đã có anh, gẫn gũi, dịu dàng, yêu thương và đằm thắm như tâm hồn của anh và em trong bản giao hưởng của một buổi chiều bất tân ...
Em của anh .
Anh thân yêu,
Chiều nay sao thật êm lặng, em vừa thức dậy sau một giấc ngủ trựa. Hình như đã lâu rồi em mới có một buôỉ chiều tĩnh lặng êm đềm như buổi chiều nạy. Tiếng hát Hà Thanh nho nhỏ từ một máy hát và lời nhạc réo rắt quen thuộc bỗng dưng cho em một liên tưởng về ạnh. Ước gì anh đến thăm em một chiều mưa gió và anh cũng sẽ quên đường về như lời bài hát ...Nhưng chiều nay trời lại chẳng có gió mưa gì cả, chỉ là một buổi chiều vàng với chút nắng nhẹ và gió hây hây làm cho hàng cây ngòai khung cửa sổ sẽ đong đưa, để em một thóang chìm đắm vào không gian của trăm ngàn buổi chiều đã trôi qua trong đời. Từ lúc em mới lên 3 lên 5 còn bé xíu mà cũng đã biết buồn và cũng không hiểu buồn vì đâu...Em thường có những lúc ngủ dậy ra ngồi ngach cửa để ngóng bố mẹ đi đâu về,hay nhìn lũ trẻ nhỏ nô đua trước cửa và em vẫn là con bé ưa khóc nhè..Rồi những buổi chiều khi vừa lớn lên, một thưở học trò áo trắng với ngày xưa Hòang thi, mối tình cô giáo ngọt ngào trẻ thơ, và những nhăng nhít chẳng đi đến đâu của một thưở xem đời nhẹ tênh như những đám mây bồng bềnh trôi trên bầu trời quê cũ ... Rồi đổi đời, em cũng đã lớn khôn lên với những thử thách và va vấp ...buổi chiều ngày càng buồn tênh và luôn gieo vào tâm hồn em những hòai cảm nặng trĩu ... Em đã luôn sống với những ý thức, những ràng buộc trói chặt, cả những đam mê lầm lỡ. Cho đến ngày rời Việt Nam những buổi chiều trong em chỉ còn là những buổi chiều tím ngắt. Em như trốn chạy khỏi những u ẩn của một khúc quanh đời người vì những ngộ nhận và hối tiếc, đã có lúc em tưởng rằng mình khó có thể tìm lại được những buổi chiều bình thản và êm đềm như buổi chiều nay.
Anh thân yêu , nếu lúc chia tay ngày hôm ấy em không đưa tay cho anh bắt như em đã từng chia tay với bao người bạn quen biết, thì làm sao em bắt gặp được niềm cảm xúc dạt dào của anh và của cả em. Bỗng dưng em chợt nhận thấy rằng thật tàn nhẫn biết bao khi để anh lặng lẽ lên xe ra về. Em đã phải kêu lên : Trời ơi anh làm sao vậy ? Em như muốn ôm anh vào lòng để vỗ về như vỗ về trẻ thơ...và em cũng chợt thấy trái tim mình cũng vừa run lên niềm thổn thức của anh. Buổi chiều ngoài kia đã nhạt nắng, những lùm cây như muốn trò truyện cùng em, nỗi buồn của những buổi chiều ấu thơ như vẫn rập rình bủa vây quanh em nhưng trong khỏang không gian của một ngày sắp tắt nắng, một chút đậm đặc của ánh sáng còn sót lại lung linh trên ngọn cây, và một niềm xúc cảm mới mẻ chợt đến...phải chăng đây là buổi chiều em đã có anh, gẫn gũi, dịu dàng, yêu thương và đằm thắm như tâm hồn của anh và em trong bản giao hưởng của một buổi chiều bất tân ...
Em của anh .
Monday, August 1, 2011
Thái Bình , một lần về thăm....
Thái Bình, tên goi của một dải đất nằm bên bờ sông Hồng của miền Bắc xa xôi bỗng như trở nên thật gần gũi và thân thương đối với tôi từ ngày theo chân ông xã về thăm quê chồng tôi tận làng Thượng Tầm tỉnh Thái Bình ,
Mới đó mà đã hơn mười năm, đó là mùa hè năm 1999, lần đầu tiên sau nhiều năm xa cách tôi trở về Việt Nam trên một chuyến bay dài mười mấy tiếng đồng hồ . Chúng tôi quyết định về Bắc thăm quê cha đất tổ trước rồi sau đó mới về thăm lại Saigon. Vừa xuống máy bay chúng tôi đã phải đương đầu với mấy khuôn mặt hắc ám , nặng như chì của những nhân viên Hải quan xã hội chủ nghĩa…Tôi đang lóng ngóng vì không biết có gì trục trặc mà ông cớm này sóat giấy tờ mãi không xong .. Cuối cùng hắn vứt trả lại tờ kê khai hành lý của chúng tôi và sỗ sàng phán một câu “ mờ quá , viết lại tờ này đi. ..Tôi vôi vã cầm bút đồ lại những dòng chữ của tờ khai báo,mà trong lòng bỗng dấy lên nỗi lo âu. Vì đây là lần đầu tiên chồng tôi về Việt Nam sau gần ba mươi mấy năm.xa cách lỡ có chuyện gì không hay xảy ra cho chàng thì tôi thật ân hận biết chừng nào. Sau khi hòan tất thủ tục đầu tiên ,một tay hắn gạt mấy tờ kê khai có kẹp tờ 5 dollar ở phía dưới cùng một cách chuyên nghiệp vào ngăn tủ ở bên dưới , một tay ông đầy tớ nhân dân của tôi đã chỉ về phía phòng lấy hàng hóa ..Chúng tôi mừng rỡ bước vội đị . Lại thêm một chặng thủ tục đầu tiên nữa ở trạm kế tiếp . Anh cán bộ trẻ đã thân mật gạt ông xã tôi sang đứng một bên vì “ Anh nhà đã lâu mới về thăm nên không rõ thủ tục hãy để yên cho chị nhà làm việc …”Lấy được mấy vali hành lý ra chúng tôi vẫn chưa hòan hồn vì bị một đám đông các bác xe ôm , taxi , xich lô giằng kéo chào mơi`…Trong một rừng người láo nháo lộn xộn đó thì ông xã tôi nhận ngay ra chị Đông ,người chị cả khác dòng còn kẹt lại hơn năm mươi năm đất Bắc. Trên khuôn mặt đôn hậu của người chị chồng có những đường nét hao hao giống bố chồng tôi lộ đầy vẻ mừng rỡ. Chi cất lớn tiếng gọi chúng tôi.:các em ơi chị Đông đây !! Chồng tôi đã lao tới và ôm chòang lấy người chị đã xa cách nhau bao năm trời. Sau giây phút hạnh ngộ mừng mừng tủi tủi thật nhiều xúc động không bút mực nào diễn tả hết được.
Rời khỏi sân bay Nội Bài chúng tôi trở về Hà nội trên một chiếc xe đò chở khách đặc biệt là chỉ chở có nhóm bốn người Việt kiều chúng tôi mà thôi . Lâu lắm rồi tôi mới sống lại cái cảm giác ngồi trên chuyến xe đò đi học mỗi sáng sớm hồi nhỏ của tôi ở quê nhà . .Gíó hòa lẫn khói xe thổi bần bật bên ngòai cửa sổ như tăng thêm cái oi bức chói chan của mùa hè miền Bắc và tiếng động cơ ầm ầm át cả tiếng trò truyện rôm rã của chúng tôi. Xe chạy qua mấy cánh đồng lúa xanh rì thỉnh thỏang gặp những đọan đường lổm chổm ổ gà chiếc xe lại lắc lư kêu lên lạo xạo như ốc nhái sắp sửa bị long hết ra…Trước khi vào thành phố xe cũng phải qua một cổng trả tiền cho một đọan đường cao tốc đang được thi công dở dang . Về tới Hà Nội tôi như chóang ngợp với sự đổi thay của một Hà Nội mới với nhà cửa ,đường phố, con người,,Hình như nhà cửa phố xá mọc lên như nấm với những kiến trúc thời thượng đủ kiểu, cao thấp, lớn bé, nhô ra thụt vào không theo một quy cách nào cả , Màu sắc của những ngôi nhà thì lại lôm côm tê, hại hơn vi trình độ thẩm mỹ hạn hẹp của chủ nhân chúng làm cho Hà Nội như khóac vào một bộ mặt của cô gái nạ dòng diêm dúa điểm trang. Đó là chưa kể đến quán xá ,xe cộ ,bảng quảng cáo ngập những chữ nghĩa linh tinh .. Đường phố Hà nội như thu nhỏ lại vi lượng người và xe chen chúc đến chóng mặt . Ôi giờ tìm đâu được một góc thuần nhất của ba mươi sáu phố phường Hà Nội năm xưa. Thỏang tôi cũng bắt gặp lại một vài hình ảnh cũ của cánh áo bà ba trắng,quần lĩnh đen, chiếc xe đạp đằng sau có đèo mấy mớ rau muống..Xe chay qua hồ Hòan Kíếm tâm hồn như chùng xuống với nước hồ thu lung linh soi bóng những hàng cây lặng lẽ đứng bên đường…
Sau mấy ngày du hành thủ đô Hà Nội, chị Đông đã hợp đồng ô tô con để đưa chúng tôi về thăm quê Thái Binh.Chúng tôi khởi hành từ sáng sớm ,sau chầu cà phê sáng ở một quán cóc đầu ngả tư .Nói là quán cho có vẻ sang chứ thực ra chỉ là một túp lều được chắp vá bằng mấy tấm tôn,khách ngồi xung quanh chiếc bàn gỗ vừa nhâm nhi tách cà phê cái ly ngồi trên cái cốc,,vừa có thể nhìn ngắm phố phường người xe như mắc cửi của giờ tầm .
Từ Hà Nội về Thái Bình cũng non 30 cây số mải vui câu chuyện với mấy cậu em họ trên xe chúng tôi quên mất thời gian và chăng đường xa . Thành phố Hà Nội từ từ bị bỏ lại phía sau ,hai bên đường bắt đầu xuất hiện những cánh đồng lúa xanh rì thỉnh thỏang lại chen màu lúa chín vàng của mùa gặt đang tới . Chúng tôi bồi hồi không ít khi xe vào đến tận đầu làng Này có phải là con đường cái quan với những vòm tre tỏa bóng mát . Có biết bao bàn chân của bao con người ,bao thế hệ đã đi qua đây ..
Hình như ông xã tôi đã xúc động thật nhiều.. Hẳn là chàng đã xa quê từ năm 54, ngày ấy anh chỉ mới lên 10. Con đường đê này cậu bé con chân đi đôi guốc dong đã trươt lên trựơt xuống bao lần khi theo mẹ đi lễ nhà thờ những sáng mờ sương, những hôm trời mùa hè mây trong vắt anh đã theo bọn trẻ đồng trang lứa đi tắm ao, say sưa săn bắt những con chim cu.. và biết bao trò chơi khác nữa.. Mới đó mà đã hơn năm mươi năm qua , hôm nay anh mới được về thăm lại quê cha đất Tổ .
Qua cổng làng xe chúng tôi phải dừng lại đóng chút lệ phí để vào làng theo đúng phép nước. Chúng tôi xuống xe và đi vào thôn xóm phía trước mặt, vẫn còn những ngôi nhà tranh vách đất chen lẫn những ngôi nhà tường vôi mái đỏ xây san sát. Hình như mỗi ngôi nhà đều có gắn liền với một mảnh vườn , một ao rau muống mọc xanh um …Chị Đông chỉ cho chúng tôi ngôi nha` cũ của gia đình chồng tôi ,gió đồng nội thổi lên mát rượi chúng tôi đã dự định dừng chân lại lâu nhưng bỗng dưng có một bà nạ dòng đầu vấn khăn mỏ quạ,răng đen mã tấu ( Bắc Kỳ thứ thiệt ) xuất hiện ,một tay cầm cán chổi cùn bà vừa quơ vừa cất lớn tiếng hỏi: Các ông bà ở đâu về đây mà dám đòi đất đòi nhà…Thế là chúng tôi vội trở lại xe vì sợ gặp phải những người quá khích sinh lắm chuyện không hay. Chị Đông hướng dẫn chúng tôi đến thăm khu mộ Tổ của dòng họ .
Xe chúng tôi tiếp tục lăn bánh và lại đi qua mấy cánh đồng lần này xe đỗ lại bên đường và chúng tôi lần mò vào khu nghĩa trang rộng lớn . Càng đi sâu vào trong cỏ cây chằng chịt và nước ngập úng đến tận cổ chân. Cuối cùng chúng tôi cũng đã tìm thấy được khu mộ Tổ của Phí Gia tộc . Chị Đông bày trái cây, thắp hương và đốt giấy tiền mã vàng bạc . Sau đó vợ chồng tôi cùng chị sì sụp khấn lạy Tổ tiên ,mong các cụ an vui cảnh giới Phương Tây luôn phù hộ cho con cháu ở trong cũng như ngòai nước được bình yên , hạnh phúc luôn sống hay , sống đẹp để không phụ lòng mong mỏi của các bậc tiền bối .
Trời đã ngả bóng , trên đường về chúng tôi theo chị Đông ghé vào thăm nhà ông chú họ cũng ở gần đấy .Chúng tôi bước vào ngôi nhà có bàn thờ Tổ họ ,với mảnh tường vôi xám cũ còn trơ lại dấu vết của mùa lũ lụt năm trước.. giữa nhà là bộ ván gõ,còn có những câu dối liễn treo trên tường đã vàng ố . Ông chú họ người tầm thước ‘ năm nay đã cao tuổi nhưng dáng dâp còn nhanh nhảu và cười nói vui vẻ như pháo rang khi nhắc lại các người thân quen cũvà những kỷ niệm ngày xa xưa ..
Tôi bước ra vườn sau , cây trái mọc xum xuê, ở cuối vườn là những liếp rau thơm,có cả những cây ớt , cà chua sai trái đang mùa chín rộ . Con gái bác đã hạ một buồng chuối chín cây cho chúng tôi giải khát . Ôi chuối ngọt lịm , đúng hương vị đặc biệt của chuối cau quê có khác . Sau đó chúng tôi còn được ông chú nài ép ở lại để dùng bữa cơm trưa đạm bạc với gà luộc lá chanh , bún thang Bắc thật đậm đà tình tự quê hương..
Lúc này tôi chợt nhận ra rằng người Thái Bình vẻ ngòai thật bình dị chân phương nhưng bên trong chứa đưng nhiều tình cảm dạt dào ...Thái Bình cũng là mảnh đất nổi tiếng với tinh thần đấu tranh quật khởi , dám nói dám làm, Tôi muốn nói đến phong trào nổi dậy của dân đen Thái Bình mấy năm trước . Mặc dù bị nhà nước thẳng tay đàn áp nhưng người Thái Bình đã không hề khiếp sợ ..Còn biết bao điều nữa mà tôi chưa thể nói hết đươc…
Tôi còn nhó mãi cái cảm giác lạ lung lâng lâng khi chúng tôi gĩa từ Thái Bình để đi Phát Diệm , xuống phà Tân Đệ gió thổi lồng lộng tôi nhìn thấy dòng nước chảy xiết, sóng vỗ ì ầm vào mạn tàu …Chung quanh chúng tôi chen chúc những người và xe đủ các loại xe bé ,xe to xe đạp ,xe gắn máy cả tiếng người rao hàng ing ỏi ..tôi nhìn thấy những khuôn mặt lem luốc của các em bán vésố , những bàn tay gầy gò run rẩy của những cụ già ăn mày khổ sở… Và còn nhiều nhiều những hình ảnh của những mảnh đời đau thương khác đã cứ đeo bám ám ảnh tôi mãi cho đến giờ..Ôi Việt Nam , quê hương tôi . Bao giờ người dân Việt mới thóat khỏi cảnh lầm than khổ đau, được sống cho ra sống. Bao giờ quê mẹ mới thật sự thái bình ,ấm mo hạnh phúc …
Tất cả câu trả lời còn ở phía trước như dòng sông ầm ầm vang vọng mong mõi một ngày về của đàn con Việt xa xứ
[ VIET VOI VAO MOT DEM MUA XUAN TREN DAT MY 2011 RAT MONG DUOC SU GOP Y DE TAC GIA CO THEM NHIEU BAI VIET MOI. ]
•
o
•
Mới đó mà đã hơn mười năm, đó là mùa hè năm 1999, lần đầu tiên sau nhiều năm xa cách tôi trở về Việt Nam trên một chuyến bay dài mười mấy tiếng đồng hồ . Chúng tôi quyết định về Bắc thăm quê cha đất tổ trước rồi sau đó mới về thăm lại Saigon. Vừa xuống máy bay chúng tôi đã phải đương đầu với mấy khuôn mặt hắc ám , nặng như chì của những nhân viên Hải quan xã hội chủ nghĩa…Tôi đang lóng ngóng vì không biết có gì trục trặc mà ông cớm này sóat giấy tờ mãi không xong .. Cuối cùng hắn vứt trả lại tờ kê khai hành lý của chúng tôi và sỗ sàng phán một câu “ mờ quá , viết lại tờ này đi. ..Tôi vôi vã cầm bút đồ lại những dòng chữ của tờ khai báo,mà trong lòng bỗng dấy lên nỗi lo âu. Vì đây là lần đầu tiên chồng tôi về Việt Nam sau gần ba mươi mấy năm.xa cách lỡ có chuyện gì không hay xảy ra cho chàng thì tôi thật ân hận biết chừng nào. Sau khi hòan tất thủ tục đầu tiên ,một tay hắn gạt mấy tờ kê khai có kẹp tờ 5 dollar ở phía dưới cùng một cách chuyên nghiệp vào ngăn tủ ở bên dưới , một tay ông đầy tớ nhân dân của tôi đã chỉ về phía phòng lấy hàng hóa ..Chúng tôi mừng rỡ bước vội đị . Lại thêm một chặng thủ tục đầu tiên nữa ở trạm kế tiếp . Anh cán bộ trẻ đã thân mật gạt ông xã tôi sang đứng một bên vì “ Anh nhà đã lâu mới về thăm nên không rõ thủ tục hãy để yên cho chị nhà làm việc …”Lấy được mấy vali hành lý ra chúng tôi vẫn chưa hòan hồn vì bị một đám đông các bác xe ôm , taxi , xich lô giằng kéo chào mơi`…Trong một rừng người láo nháo lộn xộn đó thì ông xã tôi nhận ngay ra chị Đông ,người chị cả khác dòng còn kẹt lại hơn năm mươi năm đất Bắc. Trên khuôn mặt đôn hậu của người chị chồng có những đường nét hao hao giống bố chồng tôi lộ đầy vẻ mừng rỡ. Chi cất lớn tiếng gọi chúng tôi.:các em ơi chị Đông đây !! Chồng tôi đã lao tới và ôm chòang lấy người chị đã xa cách nhau bao năm trời. Sau giây phút hạnh ngộ mừng mừng tủi tủi thật nhiều xúc động không bút mực nào diễn tả hết được.
Rời khỏi sân bay Nội Bài chúng tôi trở về Hà nội trên một chiếc xe đò chở khách đặc biệt là chỉ chở có nhóm bốn người Việt kiều chúng tôi mà thôi . Lâu lắm rồi tôi mới sống lại cái cảm giác ngồi trên chuyến xe đò đi học mỗi sáng sớm hồi nhỏ của tôi ở quê nhà . .Gíó hòa lẫn khói xe thổi bần bật bên ngòai cửa sổ như tăng thêm cái oi bức chói chan của mùa hè miền Bắc và tiếng động cơ ầm ầm át cả tiếng trò truyện rôm rã của chúng tôi. Xe chạy qua mấy cánh đồng lúa xanh rì thỉnh thỏang gặp những đọan đường lổm chổm ổ gà chiếc xe lại lắc lư kêu lên lạo xạo như ốc nhái sắp sửa bị long hết ra…Trước khi vào thành phố xe cũng phải qua một cổng trả tiền cho một đọan đường cao tốc đang được thi công dở dang . Về tới Hà Nội tôi như chóang ngợp với sự đổi thay của một Hà Nội mới với nhà cửa ,đường phố, con người,,Hình như nhà cửa phố xá mọc lên như nấm với những kiến trúc thời thượng đủ kiểu, cao thấp, lớn bé, nhô ra thụt vào không theo một quy cách nào cả , Màu sắc của những ngôi nhà thì lại lôm côm tê, hại hơn vi trình độ thẩm mỹ hạn hẹp của chủ nhân chúng làm cho Hà Nội như khóac vào một bộ mặt của cô gái nạ dòng diêm dúa điểm trang. Đó là chưa kể đến quán xá ,xe cộ ,bảng quảng cáo ngập những chữ nghĩa linh tinh .. Đường phố Hà nội như thu nhỏ lại vi lượng người và xe chen chúc đến chóng mặt . Ôi giờ tìm đâu được một góc thuần nhất của ba mươi sáu phố phường Hà Nội năm xưa. Thỏang tôi cũng bắt gặp lại một vài hình ảnh cũ của cánh áo bà ba trắng,quần lĩnh đen, chiếc xe đạp đằng sau có đèo mấy mớ rau muống..Xe chay qua hồ Hòan Kíếm tâm hồn như chùng xuống với nước hồ thu lung linh soi bóng những hàng cây lặng lẽ đứng bên đường…
Sau mấy ngày du hành thủ đô Hà Nội, chị Đông đã hợp đồng ô tô con để đưa chúng tôi về thăm quê Thái Binh.Chúng tôi khởi hành từ sáng sớm ,sau chầu cà phê sáng ở một quán cóc đầu ngả tư .Nói là quán cho có vẻ sang chứ thực ra chỉ là một túp lều được chắp vá bằng mấy tấm tôn,khách ngồi xung quanh chiếc bàn gỗ vừa nhâm nhi tách cà phê cái ly ngồi trên cái cốc,,vừa có thể nhìn ngắm phố phường người xe như mắc cửi của giờ tầm .
Từ Hà Nội về Thái Bình cũng non 30 cây số mải vui câu chuyện với mấy cậu em họ trên xe chúng tôi quên mất thời gian và chăng đường xa . Thành phố Hà Nội từ từ bị bỏ lại phía sau ,hai bên đường bắt đầu xuất hiện những cánh đồng lúa xanh rì thỉnh thỏang lại chen màu lúa chín vàng của mùa gặt đang tới . Chúng tôi bồi hồi không ít khi xe vào đến tận đầu làng Này có phải là con đường cái quan với những vòm tre tỏa bóng mát . Có biết bao bàn chân của bao con người ,bao thế hệ đã đi qua đây ..
Hình như ông xã tôi đã xúc động thật nhiều.. Hẳn là chàng đã xa quê từ năm 54, ngày ấy anh chỉ mới lên 10. Con đường đê này cậu bé con chân đi đôi guốc dong đã trươt lên trựơt xuống bao lần khi theo mẹ đi lễ nhà thờ những sáng mờ sương, những hôm trời mùa hè mây trong vắt anh đã theo bọn trẻ đồng trang lứa đi tắm ao, say sưa săn bắt những con chim cu.. và biết bao trò chơi khác nữa.. Mới đó mà đã hơn năm mươi năm qua , hôm nay anh mới được về thăm lại quê cha đất Tổ .
Qua cổng làng xe chúng tôi phải dừng lại đóng chút lệ phí để vào làng theo đúng phép nước. Chúng tôi xuống xe và đi vào thôn xóm phía trước mặt, vẫn còn những ngôi nhà tranh vách đất chen lẫn những ngôi nhà tường vôi mái đỏ xây san sát. Hình như mỗi ngôi nhà đều có gắn liền với một mảnh vườn , một ao rau muống mọc xanh um …Chị Đông chỉ cho chúng tôi ngôi nha` cũ của gia đình chồng tôi ,gió đồng nội thổi lên mát rượi chúng tôi đã dự định dừng chân lại lâu nhưng bỗng dưng có một bà nạ dòng đầu vấn khăn mỏ quạ,răng đen mã tấu ( Bắc Kỳ thứ thiệt ) xuất hiện ,một tay cầm cán chổi cùn bà vừa quơ vừa cất lớn tiếng hỏi: Các ông bà ở đâu về đây mà dám đòi đất đòi nhà…Thế là chúng tôi vội trở lại xe vì sợ gặp phải những người quá khích sinh lắm chuyện không hay. Chị Đông hướng dẫn chúng tôi đến thăm khu mộ Tổ của dòng họ .
Xe chúng tôi tiếp tục lăn bánh và lại đi qua mấy cánh đồng lần này xe đỗ lại bên đường và chúng tôi lần mò vào khu nghĩa trang rộng lớn . Càng đi sâu vào trong cỏ cây chằng chịt và nước ngập úng đến tận cổ chân. Cuối cùng chúng tôi cũng đã tìm thấy được khu mộ Tổ của Phí Gia tộc . Chị Đông bày trái cây, thắp hương và đốt giấy tiền mã vàng bạc . Sau đó vợ chồng tôi cùng chị sì sụp khấn lạy Tổ tiên ,mong các cụ an vui cảnh giới Phương Tây luôn phù hộ cho con cháu ở trong cũng như ngòai nước được bình yên , hạnh phúc luôn sống hay , sống đẹp để không phụ lòng mong mỏi của các bậc tiền bối .
Trời đã ngả bóng , trên đường về chúng tôi theo chị Đông ghé vào thăm nhà ông chú họ cũng ở gần đấy .Chúng tôi bước vào ngôi nhà có bàn thờ Tổ họ ,với mảnh tường vôi xám cũ còn trơ lại dấu vết của mùa lũ lụt năm trước.. giữa nhà là bộ ván gõ,còn có những câu dối liễn treo trên tường đã vàng ố . Ông chú họ người tầm thước ‘ năm nay đã cao tuổi nhưng dáng dâp còn nhanh nhảu và cười nói vui vẻ như pháo rang khi nhắc lại các người thân quen cũvà những kỷ niệm ngày xa xưa ..
Tôi bước ra vườn sau , cây trái mọc xum xuê, ở cuối vườn là những liếp rau thơm,có cả những cây ớt , cà chua sai trái đang mùa chín rộ . Con gái bác đã hạ một buồng chuối chín cây cho chúng tôi giải khát . Ôi chuối ngọt lịm , đúng hương vị đặc biệt của chuối cau quê có khác . Sau đó chúng tôi còn được ông chú nài ép ở lại để dùng bữa cơm trưa đạm bạc với gà luộc lá chanh , bún thang Bắc thật đậm đà tình tự quê hương..
Lúc này tôi chợt nhận ra rằng người Thái Bình vẻ ngòai thật bình dị chân phương nhưng bên trong chứa đưng nhiều tình cảm dạt dào ...Thái Bình cũng là mảnh đất nổi tiếng với tinh thần đấu tranh quật khởi , dám nói dám làm, Tôi muốn nói đến phong trào nổi dậy của dân đen Thái Bình mấy năm trước . Mặc dù bị nhà nước thẳng tay đàn áp nhưng người Thái Bình đã không hề khiếp sợ ..Còn biết bao điều nữa mà tôi chưa thể nói hết đươc…
Tôi còn nhó mãi cái cảm giác lạ lung lâng lâng khi chúng tôi gĩa từ Thái Bình để đi Phát Diệm , xuống phà Tân Đệ gió thổi lồng lộng tôi nhìn thấy dòng nước chảy xiết, sóng vỗ ì ầm vào mạn tàu …Chung quanh chúng tôi chen chúc những người và xe đủ các loại xe bé ,xe to xe đạp ,xe gắn máy cả tiếng người rao hàng ing ỏi ..tôi nhìn thấy những khuôn mặt lem luốc của các em bán vésố , những bàn tay gầy gò run rẩy của những cụ già ăn mày khổ sở… Và còn nhiều nhiều những hình ảnh của những mảnh đời đau thương khác đã cứ đeo bám ám ảnh tôi mãi cho đến giờ..Ôi Việt Nam , quê hương tôi . Bao giờ người dân Việt mới thóat khỏi cảnh lầm than khổ đau, được sống cho ra sống. Bao giờ quê mẹ mới thật sự thái bình ,ấm mo hạnh phúc …
Tất cả câu trả lời còn ở phía trước như dòng sông ầm ầm vang vọng mong mõi một ngày về của đàn con Việt xa xứ
[ VIET VOI VAO MOT DEM MUA XUAN TREN DAT MY 2011 RAT MONG DUOC SU GOP Y DE TAC GIA CO THEM NHIEU BAI VIET MOI. ]
•
o
•
Hồi ức quê nhà
Tôi phải bắt đầu từ đâu nhỉ? Hình như từ một điểm chấm phá rất nhỏ của thời thơ ấu.. ..Ngày ấy, gia đình tôi theo dòng người di cư vào Nam để lại trên đâ't Bắc ông bà ngọai, các bác các cô chú cùng họ hàng thân thích với bao thương nhớ chập chùng…Tôi vẫn nhớ mãi những thổn thức của mẹ tôi và những mẫu chuyện mà anh em chúng tôi đã được nghe bà kể không biết dến bao nhiêu lần về quê nhà miền Bắc xa xôi của chúng tôi.
Sinh trửơng trong một gia đình nho, ông ngoại tôi suốt cuộc đời vừa đi dạy học vừa hốt thuốc chữa bịnh cho người nghèo. Ông nội tôi rất giàu có, là một trong những người sáng lâp Nhà máy sợi Nam Định và có nhiều cổ phần trong nhà băng Indochinoise. Cụ nhiều vợ và nhiều dòng con phải kể tuy là con cầu tự nhưng bố tôi là vai trưởng trong gia đình…Năm bố tôi mười một tuổi, ông nội tôi bạo bệnh qua đời bố tôi được gửi vào hoc nội trú Sainthomas. Sớm ảnh hưởng nền văn minh Tây học, ông đã tham gia hoat động của phong trào Hướng đạo Việt nam ngay từ nhưng ngày đầu hội mới thành lập. Năm 1942, bố tôi đã đạp xe đạp vòng quanh Đông Dương, ông được cấp bằng Hiệp sỹ ở trại Bạch Mã và kể từ đó ông đã hành trang vào đời với trái tim nhiệt thành của một người Hướng đạo sinh yêu nước, bố tôi đã theo Việt Minh tham gia kháng chiến chống Pháp . ..
Bố mẹ tôi lập gia đình hồi ông bà còn rất trẻ. Ngày ấy mẹ tôi vừa mừơi sáu, bà xinh đẹp nổi tiếng ở phố Khách Nam Đinh. Nhà ông bà ngọai tôi là hiệu thuốc Bắc Lợi ký nếu ai đà từng ở Nam Điịnh hẵn đều biết tên. Mười ba tuổi, mẹ tôi đã theo phong trào đợt sống mới cắt tóc phi dê, mặc áo dài nhung, quần lĩnh trắng, đeo vòng kiềng….Mẹ tôi được đi học trường ma soeur rất kỷ luật, quy củ và nề nếp. Mỗi kỳ nghỉ hè me tôi đều được đi chơi bãi biển Sầm Sơn hay xuống Hải Phòng ở nhà của cụ Hai là chị của bà ngọai cả mùa hè để học buôn học bán. Me tôi vẫn nhắc hoài về những gánh hàng xén gồm những món quà mà tuổi thơ trẻ con nào cùng râ't yêu thích nào là gương, lược, nơ, kẹp tóc, guốc mộc và cả những con giống đủ các lọai súc vât với nhiều màu sắc đẹp mắt. Khi mẹ tôi đến tuổi cập kê được ông bà ngọai cho ra trông cửa hàng, chiều nào đám học trò con trai vẫn hay dâp dìu qua lại. Một lần bố tôi đã bị hai anh bạn học bế tung vào cửa hàng ngã lăn quay bổ ngửa thế là bố mẹ tôi đã phải lòng nhau từ đấy.. Đám cướii của bố mẹ tôi hẳn là lớn lắm vì cả hai bên đều là gia đình bề thế.
Nhưng ngày vui và hạnh phúc của bố mẹ tôi thật tngắn ngủi vì chiến tranh đã đổ tới, bố tôi theo tiếng gọi thanh niên đã lên đừơng đi làm cách mạng. Mẹ tôi theo ông bà ngọai tản cư về phủ Nghĩa Hưng. Lúc này một nách bà đã có ba con .Chị cả Hoàng Yến mới lên ba tuổi, mẹ tôi bảo chị xinh như một thiên thần. Mỗì lần bị anh Đạo nắm tóc ăn hiếp chị chỉ nước mắt vòng quanh ngọng ngiụ mách mẹ ơi thằng Đạo cắn con.. Anh Hưng lúc bấy giờ mẹ tôi vẫn còn bế trên tay. Một lần, chị Yến mới lên ba chị vú em lỡ tay làm chị Yến té xuống ao nhưng cả nhà rất kinh ngạc vì chị không bị chìm mà lai nổi bồng bềnh trên mặt nươc. Rồi tòan quốc kháng chiến với tuần lễ vàng với tiêu thổ kháng chiến và chiến tranh đã cướp đi bác Hiệp ,một người anh cả của mẹ tôi, vì chạy tản cư không có đủ thuốc trụ sinh nên đã không cứu kịp chị Yến, căn bịnh yết hầu đã cướp đi người chị cả thân yêu của chúng tôi. Mẹ tôi kể chị Yến mất đi ngày ấy là một nỗi đau lớn của bố mẹ tôi thời son trẻ. Từ ấy, bô mẹ tôi nhất định sẽ không bao giờ đặ tên con gái là tên các lòai chim chóc nữa vì sợ con mình se bay đi mất như cánh chim hòang yến và bù lại để bảo vệ cho đàn con thân yêu bố mẹ tôi đã đặt tên các con gái của mình là phải có chữ Bảo cũng là tên lót cua bố tôi như một cách để bảo vệ gìn giữ chúng tôi.
Cuộc chiến ngày càng khốc liệt, từ thành thị đến thôn quê nơi nào có dấu giầy của thực dân Pháp đi qua là nơi đó đầy những dấu tích của đổ nát hoang tàn. Cùng với biết bao tài sản của bố mẹ tôi, của đồng bào tôi đà cúng cho chính phủ Việt Minh lúc đó với chiêu bài đánh đuổi thực dân Pháp giành tự do độc lập cho đất nước. Nhưng đó chỉ là giấc mơ vì ngày ấy hẳn còn xa lắm, chín năm bồng bế lũ con thơ, bỏ nhà bỏ cửa chạy tản cư. Bây giờ bố mẹ tôi đã có thêm anh Cừ, chị Bích. Mẹ tôi kể về những nỗi sợ hãi của những lần giăc Pháp càn quét xóm làng, mẹ ngồi ôm chặt đàn con dại vào lòng chỉ sợ mọi hiểm nguy bất trắc có thể đổ xuống mái đầu của các con thơ. Có một.thời gian gia đinh tôi theo ông ngoai vào tận Khu Tư nhưng được không lâu mẹ tôi quyết đinh dắt dìu bâỳ con trốn trở lại thành trên một chiếc thuyền tam bản trong một đêm tối trời, sương mù phủ dâỳ đặc. Khi qua đồn canh của giặc tất cả mọi người già trẻ lớn bé đều nín thở hồi hộp vì phải giữ im lặng, không một tiếng động nhỏ, nhất là tiếng con nít khóc. Trong bóng đêm, mẹ tôi quơ tay đếm cho đủ năm mái đâù của từng đứa con thì bà mới yên tâm. Một ngày cuối thu, bố tôi lặn lội từ chiến trường xa trở về, trên người ông bộ quần áo kaki rách tả tơi, máu me đầm đìa. Me tôi bảo rằng nếu ngày ấy bố tôi không về thì chăc là bố tôi phải bỏ xác lại nơi chiến trường và chúng tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn bố nữa.
***
Năm 1954 theo làn sóng di cư vào Nam, bố mẹ tôi bồng bế đưa các anh chi tôi vào Sài Gòn. Đêm cuối cùng gia đinh tôi lên Hà Nội. Hà nộị đêm ấy không khí thật lạ lùng không sao diễn tả được nỗi lòng của người sắp phải xa lìa nơi quê cha đât tổ mà không biết đến bao giờ mới được trở lại...Cả Hà Nội đêm ấy dường như không ai ngủ được, đêm đã khuya lắm mà vẫn còn đông người từ các nơi đổ về, họ bồng bế gồng gánh mang theo những gì quý giá, thân thuộc nhất của họ từ cái lu to tướng đến những cái nồi, cái chõ đen nhẽm…
Hai bà cô em mẹ tôi cùng ông bà ngọai đã bị kẹt lại Nam Định đã phải chứng kiến cảnh Viêt Minh về tiến hànhcải cách ruộng đất. Từ trong nhà ra đến đầu ngõ, cờ đỏ treo khắp phố cả miền Bắc bị nhận chìm trong biển máu của cuộc đấu tố. Hai bà cô tôi kể khi mọi người đã đi hết thì các thành phần vô sản bần cố nông nổi dậy nắm chính quyền. Con sen, thằng ở, trong nhà ông bà ngọai tôi giờ đây đã ra mặt tố khổ hành hạ đủ điều, cơm không được ăn ngon, áo không được mặc đẹp, nếu có gì ngon một tí thì phải khéo che đậy, dấu diếm. Đêm nào hai bà cô cũng bi lôi ra khu phố để phê bình kiểm thảo vì cái tội con nhà địa chủ tư sản. Chỉ ở lại sau hai tuần hai bà cô tôi chịu không nổi đã phải bỏ trốn lên Hà Nội xuống tàu há mồm vào Nam tìm con đường sống...
Hai năm sau ngày di cư vao Nam mẹ tôi đã sinh tôi ra giữa lòng Sàigòn ở khu phố Richeau đông đúc người Bắc di cư sinh sống. Nơi đây bố tôi tham gia Tổng ủy di cư và ông tiếp tục làm việc cho chính quyền Nguyễn Văn Thinh. Sai Gòn đúng là hòn ngọc Viễn Đông .Một vùng đất thât trù phú với những xe lô, hàng qúan, chợ búa, hàng hóa trái cây thực phẩm tràn ngập...Mặc dù con người, tiếng nói, lối sống thiệt thà chân chất của người miền Nam còn rất lạ lẫm với chúng tôi, nhưng mảnh đất này như chất chứa một sức sống mãnh liệt đã luôn cuốn hút và rộng mở vòng tay đón nhận những đứa con xa xứ..
Sau đó bố mẹ tôi đã dọn về khu ngọai ô Gia Định, đó là một ngôi nhà lớn được xây theo kiểu tàu nằm ngay dưới dốc chân cầu Băng Ky, xung quanh là vườn cây um tùm . Lúc này tôi đã là đứa con thứ chin, sau tôi còn thêm ba cậu em trai tôi nữa..Mẹ tôi đã mười bốn lần sinh đẻ nhưng bà lúc nào cũng giữ nguyên vẻ son sắt mặn mà của ngươi con gái Nam Định năm xưa. Hiện nay gia đình tôi chỉ còn mười một anh ẹm. Gia đình đông con hẳn là bố mẹ tôi đã phải vất vả lắm để nuôi dạy chúng tôi nên người. Đây là quãng đời thơ ấu đẹp nhất của tôi lúc còn ở quê nhà. Tôi còn nhớ mãi từng kỷ niệm nơi căn nhà mà ba mươi tám năm tôi được chung sô'ng và lớn lên với đầy đủ bố mẹ anh chi em quây quần bên nhau.
Những ngày mưa lũ,nước thường tràn vào nhà bọn con nít chúng tôi được nghỉ học tha hồ được nghịch phá.. Chúng tôi thả những chiếc thuyền giấy trôi bập bênh trên dòng nước. Những lúc đó bố tôi thường ngồi đọc báo hay ông đang lắng tai nghe tin tức chiến sự từ một chiếc radio. Mẹ tôi và chị Bích tôi thì đang thổi cơm từ một cái bếp lò dã chiến ,hai bàn tay của mẹ tôi đen nhám vì ám than củi để chúng tôi lúc nào cũng có những bữa cơm nóng canh sốt..
Hôm thì mẹ tôi xào rau muống với thịt bò canh dưa chua mà tôi thích nhất là món chả trứng Nam Định, một món ăn dân dã bình dị mà cho đến giờ tôi vẫn không quên được cái dư âm cắn một miếng chả đã thấy ngập miệng, cái vị béo béo dòn dòn của thịt băm trộn lẫn mỡ khổ.. Những ngày trời mưa không đi chợ đươc thì mẹ lại sai anh tôi bắt con vịt nhà vặt lông làm món vịt luộc giấm ghém ăn với hoa chuối chan với nắm tôm dầm chanh đường rồi cả nhà cùng sì sụp xơi. Đã hơn năm mươi năm qua rồi mà tôi vẫn nhớ như in những hương vị đậm đà đặc biệt không nơi nào có như những bữa cơm từ bàn tay của mẹ tôi nấu...
Những đêm tắt điện tối trời chúng tôi bắc ghế ra sân dưới bầu trời đầy trăng sao chúng tôi ngồi xúm xít quanh mẹ để nghe bà kể chuyện ngày xưa…Những câu chuyện về cuộc đời của mẹ tôi như một pho tiểu thuyết sống động của ngừơi mẹ Việt Nam suốt cả cuộc đời đã hy sinh tận tụy vì chồng vì con, tôi đã được nghe mẹ tôi kể đi kể lại suốt cả một thời thơ ấu và những câu chuyện đó đã hành trang đi theo tôi vào cuộc đời..
Lớp vỡ lòng nơi tôi đã được cô giáo tập đọc tập viết chữ i chữ tờ là ngôi nhà cổ kính có những lùm cây ăn tra'i xum xuê nằm bên cạnh một bờ sông với những ao rau muống chen chúc trong những đám lục bình nở rộ hoa tím. Giờ ra chơi là một hồi kẻng thường bị át đi vì tiếng động của một xưởng cưa gỗ ở gần đó cứ rền rỉ âm vang đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ của tôi suốt bao năm trời.
Trước cửa nhà tôi hồi ấy là Quốc lộ số 1 sau là đường Nguyễn Văn Học, mỗi sáng khi trời còn tối đen như mực tôi đã theo chân chị Bi’ch đón xe đò đi học, ắt hẳn vì tôi còn bé lắm nên các chú lơ xe thường nhấc bổng tôi lên và không lấy tiền của tôi. Mới bé tí mà tôi đà sớm hiểu được tình đồng lọai và sự chia xẻ. Trò chơi mà tôi thích nhất ngày ấy là thả diều .Vào những buổi chiều trời lộng gió tôi theo mấy đứa em trai chạy khắp xóm để thả những con diều đủ màu sắc mà tôi đã phải cặm cụi cắt giấy ,vót tre làm cả buổi trời mới xong .Khi cánh chiều đã bay xa tân tít chân trời chúng tôi thường mãi mê nhìn theo cho đến khi trời tối mịt, có lúc gió thổi mạnh diều căng nặng tay và bứt dây bay mất trên bầu trời ngã sậm màu bóng chiều tà. Tôi về nhà với tâm trạng thẩn thờ như vừa mất mát cái gì đó rất thân yêu .
Ký ức tôi còn in đậm những kỷ niệm về mùa khai trường, bố mẹ tôi thường đưa chúng tôi đi mua sắm tập vở ,cặp sách. Tôi vẫn thường mê man hít ngửi cái mùi thơm của tập vở mới rồi tự tay mình bao bìa dán nhãn để ngày mai hân hoan đến trường đón chào năm học mơ'i.
Hồi ấy bố tôi đã chuyển sang làm nghề giới thiệu thuốc cho một hãng bào chế thuốcTây nên bố mẹ tôi có môt chiếc xe ô tô lớn để chở hàng và chở chúng tôi đi chơi vào những ngày nghỉ. Đến Trung Thu chúng tôi ríu rít được bố mẹ chở lên Chợ lLớn đế mua lồng đèn, đầu lân, ông địa.. Chúng tôi đã ngă'm nhìn không chán mắt nhũng chiếc Lồng đèn đủ các màu sắc và đủ các hình thù con thú .. Dưới ánh trăng vàng vằng vặc hòa cùng đám con nit của cả khu xóm chúng tôi sung sướng cầm đèn trên tay lũ lượt đi rước khắp phố phường.
Rồi những ngày Tết Nguyên Đán với đầy đủ hương vi cổ truyền Việt Nam. Năm nào nhà tôi cũng có những đòn bánh trưng xanh do chính tay bố tôi gói thật đẹp vào đêm ba mươi tết, tôi cùng bố, anh Nghĩa ngồi canh bánh ch'in. Đến nửa đêm thì mẹ tôi sửa sọan cúng giao thừa là lúc cả nhà cùng thức dậy ăn mặc chỉnh tề ra mừng tuổi bố mẹ và nhận những đồng tiền lì xì mới với những cái phong bao đỏ. Trong tiếng pháo ròn rả của mọi nhà để mừng năm mới, tôi xúng xính trong những bộ quần áo còn thơm mùi mới,tôi như cảm nhận được cái không khí Tết thật đầm ấm, thiêng liêng vô cùng.
Và cứ như thế năm tháng đi qua tôi đã lớn lên trong vòng tay yêu thương bão bọc của gia đình. Tôi cũng đã lớn lên theo chiều daì năm tháng của cuộc chiến hai miền Nam Bắc. Bố mẹ tôi đã phải lần lựơt tiễn đưa các anh của tôi vào quân ngũ, chiến tranh ngày một leo thang quân đội Mỹ và đồng minh bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam. Trong ký ức nhạt nhòa tôi còn nhớ mãi hình ảnh những người lính Mỹ ôm súng trên những chiếc xe GMC chạy qua cầu thấy bọn trẻ nhỏ thì họ quăng cho chúng tôi những thanh kẹo cao su, chocola...
Ngày ấy, cả khu xóm tôi chỉ có một nhà có một máy truyền hình, với tôi là cả thế giới lạ lùng và thu hút nên thỉnh thỏang tôi vẫn trốn mẹ sang coi cọp nhà hàng xóm...Đau khổ nhất là lúc tôi đi thi vào đệ thất trường Gia Long thì bài luận văn của tôi trúng ngay cái đề bài em hãy tường thuật lại một chương trình ti vi mà em yêu thích nhất .Thế là tôi đành ngồi cắn bút chịu trận. Đây cũng là lần thất bại đầu tiên trong thời thơ ấu của tội .
***
Tết Mậu Thân tôi vừa tròn mười hai tuội. Mùng hai cả nhà vừa đi chúc Tết họ hàng về. Trời chiều sập tối, chúng tôi đã nghe có tiếng súng nổ lẫn trong tiếng pháo đì đạch, rồi có lịnh giới nghiêm cả thành phố vắng tanh không một ai được ra khỏi nhà.. Tiếng súng lại càng vang dội ngay giữa đừơng phố ngày một lớn hơn. Chiến tranh đã đến tận Sài Gòn rồi. Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã mau chóng tập hợp lực lượng để phản công và dập tan âm mưu tấn chiếm thành phố của Việt Cộng . Nhà tôi nằm lọt vào khu chiến sự nên các binh sĩ đặt lô cốt ngay trong nhà tôi .
Bố mẹ tôi quyết định phải tản cư khỏi vùng sôi đông. Bố tôi đã giăng ở đầu xe một lá cờ trắng có dấu chữ thập đỏ để đưa chúng tôi cùng tất cả những tài sản qui' giá nhất để chạy vào trung tâm thành phố .Tôi nhìn lại ngôi nhà thân yêu bị bỏ lại phía sau với nỗi ngậm ngùi trẻ thơ,mới hôm qua còn rộn rã không khí Tết với những phong pháo, những chậu hoa mai vàng chưa kịp nở mà hôm nay đã là binh đao khói lửa. Xe chạy qua các trại tạm cư trường học đều chật kín người, cả nhà tôi lên ở nhờ bác tôi tận chung cư Nguyễn Huệ .Trên tầng lầu chín mỗi tối tôi ra ban công nhìn về phía chân trời xa nơi vẫn có những đốm hỏa châu rực sang. Đâu đó vẫn có khói lửa ngập cả một vùng trời...Tôi lắng nghe tiếng hát của một ca sĩ từ ngôi nhà bên dưới văng vẳng vọng lên. Mẹ Việt Nam ơi bao giờ quê hương tôi mới được thanh bình .Tất cả đã là một dấu ấn buồn trong tâm hồn thơ dại của tôi lúc bấy giờ..
Tám năm cắp sách dưới ngôi trường trung tiểu học Thánh Mẫu Gia Đinh tôi đã dần lớn khôn trong sự dạy dỗ thương yêu của các thầy cô,của ngôi trường nhà thờ với mái thánh đường cổ kính chiều chiều vẫn vang lên lời kinh cầu cao vút..Tôi không thể quên được những kỷ niệm của một thời học trò áo trắng từ lóp thất 11 với những Võ thị Anh Đào nhí nhảnh hồn nhiên, Ngọc Phượng với nụ cười vói hai núm đồng tiền và đăc biệt là cô giáo Thu Phương với mối tình học trò thật đep của tôi suốt bao năm tháng..Rồi đến năm tôi học lớp tám với những khuôn mặt của một thời ngựa chứng sân trường Xuân Mai, Kim Phấn, Thu Ha Đào...Bé bỏng thế thôi mà chúng tôi đã làm được những tờ tập san quay roneo đòi dân chủ, tư do, cải cách đường lối giáo điều của trường học nhà thờ...
Và những năm sau đó, chúng tôi lớn lên trong tình hình chiến tranh ngày một sôi động,tôi vẫn hay đứng ở hành lang lơp học trông vời về phía trời xa thẳm dường như ở đó lời giảng bài của cô Tường Vính, thầy Hòang Xuân Thiệu, cô Ngọc Diệp vẫn còn vang vọng bên tai tôi…về thân phân của một nước nhược tiểu về những nghịch lý của cuộc chiến tranh ý thức hê…
***
. Năm tôi học lớp 12 là năm xảy ra biến cố 30 Tháng 4 đen. Sài Gòn thất thủ, người Mỳ đã quay lưng với cuộc chiến tranh Viêt Nam. Họ cắt viện trợ, rút quân về nước, bỏ rơi quân lực Việt Nam Cộng Hòa và Bắc việt đã xua quân cưỡng chiếm miền Nam.
Tôi còn nhớ, sáng ngày 29 tháng 4 khi lên chơ Bà Chiểu thì tôi gặp Thu Hà, cô bạn thân chung nhóm quậy ngày xưa của chúng tôi, tôi chỉ kịp nghe tiếng gọi lớn Bảo Sòan ơi Hà đi Mỹ đây, bố Hà là pilot sẽ đưa cả nhà đi...rồi bạn tôi khuất trong đám đông của dòng người xuôi ngược. Đó cũng là lần cuối cùng tôi gặp cô bạn nhỏ cho đến giờ đã hơn ba chục năm qua mà tôi cũng chưa từng được gặp lai.
Tối 29 tháng 4 bố mẹ tôi bảo anh Đạo chở năm đứa nhỏ chúng tôi sang nhà cậu mợ Đàm ở đường Chi Lăng gần phi trường để xin tá túc với hy vọng nếu gia đình cậu đi thì chúng tôi đi cùng. Mặc dù trước đó chị Bích tôi lấy chồng hải quân đóng ở đảo Phú Quốc đã cho chú lính về để đưa chung tôi đi. Mẹ tôi đà săp sẵn tiền bạc và vali cho mỗi đứa nhưng vì sợ lọan lạc, chúng tôi thì lại còn quá nhỏ, các anh tôi đi lính còn kẹt lai chưa ai chạy về kịp, cuối cùng chúng tôi đều lùng nhùng ở lai cả.
Đêm đó,đêm cuối cùng của Sài Gòn, đài phát thanh và đài truyền hình đã bỏ ngõ chỉ phát lên những bài hát tôi nghe buồn não nuôt..Gia dình ông cậu tôi sau khi theo đòan người chen chúc di tản chạy từ miền Trung về gặp biết bao cảnh tượng hãi hùng nên đã quyết định ở lại không đi đâu nữa .Nằm dưới gầm bàn làm căn hầm dã chiến không ngủ được, thao thức mãi tôi mường tượng dường như có điều chẳng lành sắp xảy ra tôi lắng nghe tiếng xe cộ ầm ầm chở người di tản chạy về phía phi trừờng, và tôi ngủ thiếp đi trong tiếng rì rầm của những chiếc máy bay cất cánh suốt đêm hôm ấy..
11 giờ sáng 30 tháng 4, sau khi nghe lời tuyên bố đầu hàng của ông Dương Văn Minh, trên con đường theo ông anh trở về nhà. Tôi bàng hòang mục kích cảnh tượng ngày tàn của một đât nước, quần áo, ba lô giầy dép, súng ống vương vãi đầy trên mặt đường…Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, buồn vui chen lẫn sợ hãi như vừa phải rơi vào một cõi hỗn mang..Tiếng súng đâu đó còn vọng lại…Bầu trời nặng trĩu những đám mây xám xịt cũng như tâm hồn tôi đang trĩu nặng một nỗi đau của sự mất mát.
Khi về đến đầu cầu Băng Ky, lần đầu tiên tôi trông thấy những người bộ đội Bắc Việt cùng đòan xe tăng đang từ từ tiến vào thành phố. Dưới chiếc nón cối tôi nhìn thấy họ hình như còn rất trẻ,cùng một dòng máu đỏ da vàng, cùng một thời tuổi trẻ với bầu nhiệt huyết nhưng bây giờ họ là kẻ chiến thắng và tôi vô hình chung đứng về phía những người chiê'n bại, những người thuộc chế độ cũ, những thành phần giai cấp tiểu tư sản thiếu giác ngộ cách mạng..vv..và vv..
Mặc dù lúc đó tôi chưa rời nhà trường, chưa hề bước chân vào đời, tuổi trẻ của tôi như trang giấy trắng chưa hề có một tì vết, nhưng lúc này là lúc tôi bị giao động cùng cực giữa trắng đen. Thực hư..cái gi là chân lý, cái gì là thiện mỹ ..
Chỉ sau một đêm thức dậy cả một chính thể bị sụp đổ, cả một quân đội bị tan rã, cả một xã hội bị đảo ngược và cả con người cùng phải bi gột rữa .tẩy não …Và người Cộng Sản huyênh hoang với tất cả từ ngữ đẹp nhất, nào là chuyên chính vô sản, làm chủ đất nước, cơm no áo ấm, công bằng hạnh phúc, độc lập tự do, liêm chính ch'i công , đầy tớ của nhân dân ..vv và vv..Tất cả chỉ là những khẩu hiệu vô nghĩa bao hàm sự lừa mị, gian dối và xảo quyêt..Nhưng cái đau khổ nhất là chính bản thân tôi và nhiều người Sài Gòn lúc đó cũng đà bị cuốn vào vòng xóay của cái cỗ xe giết người khổng lồ đó mà không hề hay biêt..Và cứ như thế tôi đã sống với nguời Cộng Sản đã gần hai mươi năm.Hai mươi năm tưởng là đã nhuộm đỏ minh theo màu cờ máu, tưởng là tôi đã chôn kín cái lý lịch bị bôi đen vì có ba người anh học tập cải tạo và hai người thân ở nước ngòai.
Tên chủ tịch phừơng lúc đó là một tay nằm vùng đã từng ăn dầm trong nhà tôi, với cái nghề thợ mộc bố mẹ tôi đã giúp đỡ hắn lúc sa cơ lỡ vận nhưng khi trời sập 30 Tháng 4 lên nắm quyền thế trong tay. Hắn quay đầu lai trù dập gia đinh tôi, mỗi lần tôi lên phường giấy tờ là trái tim tôi muốn vỡ ra vì sợ hãi và tức giân.. Hắn đã thẳng tay phê phán vào tờ lý lich xin thi vao đại học cua tôi với nguyên văn là gia đình tôi thuộc thành phần di cư cần đi vùng kinh tế mới, bản thân chưa có tinh thần yêu lao dộng và nặng đầu óc tiểu tư sản, xa rời quần chúng cần phải đi thanh nien xung phong ...
Tôi đà vò nát những tờ ly lịch đó cũng như đã quăng vào sọt rác cái ước mơ đầu đời bé nhỏ.. Từ nay cổng trừơng đại học vĩnh viễn khép chặt cánh cửa ,tôi bị vứt vào cuộc đời để lăn lộn kiếm sống. Trong ba năm thi rớt đại học, lại không xin vao công ty ,xí nghiệp nào được, để yên thân tôi vào phường tham gia phong trào xóa nạn mù chữ và dạy bổ túc văn hóa cho những trẻ em nghèo thất học cùng những người già mù chữ. Đây là thời gian tôi được gần gũi và phục vu cho đồng bào nghèo khổ của minh..Tuy làm việc không lương nhưng với tôi đây là niềm hạnh phúc lớn vì mình còn được làm việc, còn được cái giá trị là con người hữu ich..
Thời gian này các anh tôi dều đi tù trong những trại cải tạo, bố mẹ tôi lại phải chắt bóp từng gói đường, thịt rang ,mắm khô, thuốc men để lặn lội đi thăm nuôi. Anh Hưng lúc đầu ở Suối Máu, Long Khánh, sau bị đổi ra tận Vĩnh Phú. Còn anh Nghĩa bị kẹt lai là hàng binh trước 75 anh bị đi tù tân Quảng Trị -Thừa Thiên...Bố mẹ tôi cũn phải gồng gánh lội mấy cánh đồi trọc để tiếp tế nuôi con...Ôi còn đau khổ nào bằng ..
Mấy năm sau đó nhờ bác Hào là anh của mẹ tôi là cán bộ ở ngòai Bắc vào làm giấy bảo lãnh và có anh Hòan cũng là giáo viên đưa tôi vào học Trung học Sư phạm để ra đi dạy học .Mở đầu một khúc quanh mới của đời tôi .Lần đầu tiên tôi được tiếp xúc với cái gọi là nhà trường xã hội chủ nghĩa, các thầy cô miền Bắc rất nhiệt thành, nhưng cũng rất khuôn khổ với một chương trình học nhồi sọ sặc mùi tuyên truyền chính trị.. Nào là chủ nghĩa vô sản sẽ là đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản...Văn học thì chỉ được học Tố Hữu với " từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt trời chân lý ch'oi qua tim " ..Nhưng lý thuyết chỉ là một màu chì xám xịt, mà thực tiễn mới là một cây đời mãi mãi xanh tươi…Trong trí óc non nớt và ngây thơ của tôi ngày ấy cái gì cũng qúa đẹp qúa hay, tôi đã ngưỡng mộ cái lý tưởng sống vì mọi người rồi tôi tâm niệm mình sẽ đi theo lối sống đó cho đến mãi về sau này tôi mới thấu hiểu được hết đươc cái cốt lõi đích thực của người Cộng Sản. Tất cả chỉ là sự giả trá khéo che đậy, sự phỉnh lừa lấp liếm của chế độ từ thế hệ này sang thế hệ khác . Thật là tội nghiệp cho tuổi trẻ sinh lầm thế kỷ của chúng tôi, một thế hệ chịu nhiều thiệt thòi và mất mát…
Biết bao mồ hôi đã đổ xuống những công trường,nông trừơng xa xôi, những lần đi lao động ngâm người dưới những sình lầy tôi tự hỏi tôi là ai? Tôi đang đi về đâu? Tôi phải làm gì cho tôi được sống hữu ích để được chia gánh nặng trên đôi vai gầy của bố mẹ tôi đã vất vả hy sinh quá nhiều cho chúng tôi có được hôm nay..Cứ mỗi lần nhắm mắt lại tôi lại thấy hình ảnh bố tôi khuôn mặt sạm đen vì nắng cháy, đang oằn mình trên chiếc xe đạp vượt dốc cầu khi thì chở mẹ tôi đi chợ, lúc thì chở người chị dâu bụng mang dạ chửa đi nhà thương vì đã đến ngày sinh nở… Gia đình tôi vẫn sống quây quần bên nhau, mẹ tôi vẫn thức khuya dậy sớm, có rau ăn rau có cháo ăn cháo, vẫn bếp ăn tập thể với từng khẩu phần chắt chiu cho chồng con.. Bàn tay của mẹ tôi lại thêm chai sần vì cuộc sống cần lao, vất vả …
Lúc này tôi đã ra đi dạy với một đồng lương giáo viên thật khiêm tốn, trong vòng gần mười năm đi dạy với một tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, tôi đã có biết bao lớp học trò thân thương. Đây chính là niềm an ủi vô biên mà thượng đế đã ban phát cho tôi..và cứ như thế tuổi trẻ của tôi đã trôi qua phẳng lặng và buồn tênh như mặt nước của dòng sông cạnh ngôi nhà tôi ở..
Dòng sông mang theo những hòai niệm thưở ấu thơ và cả những ước mơ thầm kín của một thời con gai…
Houston 19-4-2011
Sinh trửơng trong một gia đình nho, ông ngoại tôi suốt cuộc đời vừa đi dạy học vừa hốt thuốc chữa bịnh cho người nghèo. Ông nội tôi rất giàu có, là một trong những người sáng lâp Nhà máy sợi Nam Định và có nhiều cổ phần trong nhà băng Indochinoise. Cụ nhiều vợ và nhiều dòng con phải kể tuy là con cầu tự nhưng bố tôi là vai trưởng trong gia đình…Năm bố tôi mười một tuổi, ông nội tôi bạo bệnh qua đời bố tôi được gửi vào hoc nội trú Sainthomas. Sớm ảnh hưởng nền văn minh Tây học, ông đã tham gia hoat động của phong trào Hướng đạo Việt nam ngay từ nhưng ngày đầu hội mới thành lập. Năm 1942, bố tôi đã đạp xe đạp vòng quanh Đông Dương, ông được cấp bằng Hiệp sỹ ở trại Bạch Mã và kể từ đó ông đã hành trang vào đời với trái tim nhiệt thành của một người Hướng đạo sinh yêu nước, bố tôi đã theo Việt Minh tham gia kháng chiến chống Pháp . ..
Bố mẹ tôi lập gia đình hồi ông bà còn rất trẻ. Ngày ấy mẹ tôi vừa mừơi sáu, bà xinh đẹp nổi tiếng ở phố Khách Nam Đinh. Nhà ông bà ngọai tôi là hiệu thuốc Bắc Lợi ký nếu ai đà từng ở Nam Điịnh hẵn đều biết tên. Mười ba tuổi, mẹ tôi đã theo phong trào đợt sống mới cắt tóc phi dê, mặc áo dài nhung, quần lĩnh trắng, đeo vòng kiềng….Mẹ tôi được đi học trường ma soeur rất kỷ luật, quy củ và nề nếp. Mỗi kỳ nghỉ hè me tôi đều được đi chơi bãi biển Sầm Sơn hay xuống Hải Phòng ở nhà của cụ Hai là chị của bà ngọai cả mùa hè để học buôn học bán. Me tôi vẫn nhắc hoài về những gánh hàng xén gồm những món quà mà tuổi thơ trẻ con nào cùng râ't yêu thích nào là gương, lược, nơ, kẹp tóc, guốc mộc và cả những con giống đủ các lọai súc vât với nhiều màu sắc đẹp mắt. Khi mẹ tôi đến tuổi cập kê được ông bà ngọai cho ra trông cửa hàng, chiều nào đám học trò con trai vẫn hay dâp dìu qua lại. Một lần bố tôi đã bị hai anh bạn học bế tung vào cửa hàng ngã lăn quay bổ ngửa thế là bố mẹ tôi đã phải lòng nhau từ đấy.. Đám cướii của bố mẹ tôi hẳn là lớn lắm vì cả hai bên đều là gia đình bề thế.
Nhưng ngày vui và hạnh phúc của bố mẹ tôi thật tngắn ngủi vì chiến tranh đã đổ tới, bố tôi theo tiếng gọi thanh niên đã lên đừơng đi làm cách mạng. Mẹ tôi theo ông bà ngọai tản cư về phủ Nghĩa Hưng. Lúc này một nách bà đã có ba con .Chị cả Hoàng Yến mới lên ba tuổi, mẹ tôi bảo chị xinh như một thiên thần. Mỗì lần bị anh Đạo nắm tóc ăn hiếp chị chỉ nước mắt vòng quanh ngọng ngiụ mách mẹ ơi thằng Đạo cắn con.. Anh Hưng lúc bấy giờ mẹ tôi vẫn còn bế trên tay. Một lần, chị Yến mới lên ba chị vú em lỡ tay làm chị Yến té xuống ao nhưng cả nhà rất kinh ngạc vì chị không bị chìm mà lai nổi bồng bềnh trên mặt nươc. Rồi tòan quốc kháng chiến với tuần lễ vàng với tiêu thổ kháng chiến và chiến tranh đã cướp đi bác Hiệp ,một người anh cả của mẹ tôi, vì chạy tản cư không có đủ thuốc trụ sinh nên đã không cứu kịp chị Yến, căn bịnh yết hầu đã cướp đi người chị cả thân yêu của chúng tôi. Mẹ tôi kể chị Yến mất đi ngày ấy là một nỗi đau lớn của bố mẹ tôi thời son trẻ. Từ ấy, bô mẹ tôi nhất định sẽ không bao giờ đặ tên con gái là tên các lòai chim chóc nữa vì sợ con mình se bay đi mất như cánh chim hòang yến và bù lại để bảo vệ cho đàn con thân yêu bố mẹ tôi đã đặt tên các con gái của mình là phải có chữ Bảo cũng là tên lót cua bố tôi như một cách để bảo vệ gìn giữ chúng tôi.
Cuộc chiến ngày càng khốc liệt, từ thành thị đến thôn quê nơi nào có dấu giầy của thực dân Pháp đi qua là nơi đó đầy những dấu tích của đổ nát hoang tàn. Cùng với biết bao tài sản của bố mẹ tôi, của đồng bào tôi đà cúng cho chính phủ Việt Minh lúc đó với chiêu bài đánh đuổi thực dân Pháp giành tự do độc lập cho đất nước. Nhưng đó chỉ là giấc mơ vì ngày ấy hẳn còn xa lắm, chín năm bồng bế lũ con thơ, bỏ nhà bỏ cửa chạy tản cư. Bây giờ bố mẹ tôi đã có thêm anh Cừ, chị Bích. Mẹ tôi kể về những nỗi sợ hãi của những lần giăc Pháp càn quét xóm làng, mẹ ngồi ôm chặt đàn con dại vào lòng chỉ sợ mọi hiểm nguy bất trắc có thể đổ xuống mái đầu của các con thơ. Có một.thời gian gia đinh tôi theo ông ngoai vào tận Khu Tư nhưng được không lâu mẹ tôi quyết đinh dắt dìu bâỳ con trốn trở lại thành trên một chiếc thuyền tam bản trong một đêm tối trời, sương mù phủ dâỳ đặc. Khi qua đồn canh của giặc tất cả mọi người già trẻ lớn bé đều nín thở hồi hộp vì phải giữ im lặng, không một tiếng động nhỏ, nhất là tiếng con nít khóc. Trong bóng đêm, mẹ tôi quơ tay đếm cho đủ năm mái đâù của từng đứa con thì bà mới yên tâm. Một ngày cuối thu, bố tôi lặn lội từ chiến trường xa trở về, trên người ông bộ quần áo kaki rách tả tơi, máu me đầm đìa. Me tôi bảo rằng nếu ngày ấy bố tôi không về thì chăc là bố tôi phải bỏ xác lại nơi chiến trường và chúng tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn bố nữa.
***
Năm 1954 theo làn sóng di cư vào Nam, bố mẹ tôi bồng bế đưa các anh chi tôi vào Sài Gòn. Đêm cuối cùng gia đinh tôi lên Hà Nội. Hà nộị đêm ấy không khí thật lạ lùng không sao diễn tả được nỗi lòng của người sắp phải xa lìa nơi quê cha đât tổ mà không biết đến bao giờ mới được trở lại...Cả Hà Nội đêm ấy dường như không ai ngủ được, đêm đã khuya lắm mà vẫn còn đông người từ các nơi đổ về, họ bồng bế gồng gánh mang theo những gì quý giá, thân thuộc nhất của họ từ cái lu to tướng đến những cái nồi, cái chõ đen nhẽm…
Hai bà cô em mẹ tôi cùng ông bà ngọai đã bị kẹt lại Nam Định đã phải chứng kiến cảnh Viêt Minh về tiến hànhcải cách ruộng đất. Từ trong nhà ra đến đầu ngõ, cờ đỏ treo khắp phố cả miền Bắc bị nhận chìm trong biển máu của cuộc đấu tố. Hai bà cô tôi kể khi mọi người đã đi hết thì các thành phần vô sản bần cố nông nổi dậy nắm chính quyền. Con sen, thằng ở, trong nhà ông bà ngọai tôi giờ đây đã ra mặt tố khổ hành hạ đủ điều, cơm không được ăn ngon, áo không được mặc đẹp, nếu có gì ngon một tí thì phải khéo che đậy, dấu diếm. Đêm nào hai bà cô cũng bi lôi ra khu phố để phê bình kiểm thảo vì cái tội con nhà địa chủ tư sản. Chỉ ở lại sau hai tuần hai bà cô tôi chịu không nổi đã phải bỏ trốn lên Hà Nội xuống tàu há mồm vào Nam tìm con đường sống...
Hai năm sau ngày di cư vao Nam mẹ tôi đã sinh tôi ra giữa lòng Sàigòn ở khu phố Richeau đông đúc người Bắc di cư sinh sống. Nơi đây bố tôi tham gia Tổng ủy di cư và ông tiếp tục làm việc cho chính quyền Nguyễn Văn Thinh. Sai Gòn đúng là hòn ngọc Viễn Đông .Một vùng đất thât trù phú với những xe lô, hàng qúan, chợ búa, hàng hóa trái cây thực phẩm tràn ngập...Mặc dù con người, tiếng nói, lối sống thiệt thà chân chất của người miền Nam còn rất lạ lẫm với chúng tôi, nhưng mảnh đất này như chất chứa một sức sống mãnh liệt đã luôn cuốn hút và rộng mở vòng tay đón nhận những đứa con xa xứ..
Sau đó bố mẹ tôi đã dọn về khu ngọai ô Gia Định, đó là một ngôi nhà lớn được xây theo kiểu tàu nằm ngay dưới dốc chân cầu Băng Ky, xung quanh là vườn cây um tùm . Lúc này tôi đã là đứa con thứ chin, sau tôi còn thêm ba cậu em trai tôi nữa..Mẹ tôi đã mười bốn lần sinh đẻ nhưng bà lúc nào cũng giữ nguyên vẻ son sắt mặn mà của ngươi con gái Nam Định năm xưa. Hiện nay gia đình tôi chỉ còn mười một anh ẹm. Gia đình đông con hẳn là bố mẹ tôi đã phải vất vả lắm để nuôi dạy chúng tôi nên người. Đây là quãng đời thơ ấu đẹp nhất của tôi lúc còn ở quê nhà. Tôi còn nhớ mãi từng kỷ niệm nơi căn nhà mà ba mươi tám năm tôi được chung sô'ng và lớn lên với đầy đủ bố mẹ anh chi em quây quần bên nhau.
Những ngày mưa lũ,nước thường tràn vào nhà bọn con nít chúng tôi được nghỉ học tha hồ được nghịch phá.. Chúng tôi thả những chiếc thuyền giấy trôi bập bênh trên dòng nước. Những lúc đó bố tôi thường ngồi đọc báo hay ông đang lắng tai nghe tin tức chiến sự từ một chiếc radio. Mẹ tôi và chị Bích tôi thì đang thổi cơm từ một cái bếp lò dã chiến ,hai bàn tay của mẹ tôi đen nhám vì ám than củi để chúng tôi lúc nào cũng có những bữa cơm nóng canh sốt..
Hôm thì mẹ tôi xào rau muống với thịt bò canh dưa chua mà tôi thích nhất là món chả trứng Nam Định, một món ăn dân dã bình dị mà cho đến giờ tôi vẫn không quên được cái dư âm cắn một miếng chả đã thấy ngập miệng, cái vị béo béo dòn dòn của thịt băm trộn lẫn mỡ khổ.. Những ngày trời mưa không đi chợ đươc thì mẹ lại sai anh tôi bắt con vịt nhà vặt lông làm món vịt luộc giấm ghém ăn với hoa chuối chan với nắm tôm dầm chanh đường rồi cả nhà cùng sì sụp xơi. Đã hơn năm mươi năm qua rồi mà tôi vẫn nhớ như in những hương vị đậm đà đặc biệt không nơi nào có như những bữa cơm từ bàn tay của mẹ tôi nấu...
Những đêm tắt điện tối trời chúng tôi bắc ghế ra sân dưới bầu trời đầy trăng sao chúng tôi ngồi xúm xít quanh mẹ để nghe bà kể chuyện ngày xưa…Những câu chuyện về cuộc đời của mẹ tôi như một pho tiểu thuyết sống động của ngừơi mẹ Việt Nam suốt cả cuộc đời đã hy sinh tận tụy vì chồng vì con, tôi đã được nghe mẹ tôi kể đi kể lại suốt cả một thời thơ ấu và những câu chuyện đó đã hành trang đi theo tôi vào cuộc đời..
Lớp vỡ lòng nơi tôi đã được cô giáo tập đọc tập viết chữ i chữ tờ là ngôi nhà cổ kính có những lùm cây ăn tra'i xum xuê nằm bên cạnh một bờ sông với những ao rau muống chen chúc trong những đám lục bình nở rộ hoa tím. Giờ ra chơi là một hồi kẻng thường bị át đi vì tiếng động của một xưởng cưa gỗ ở gần đó cứ rền rỉ âm vang đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ của tôi suốt bao năm trời.
Trước cửa nhà tôi hồi ấy là Quốc lộ số 1 sau là đường Nguyễn Văn Học, mỗi sáng khi trời còn tối đen như mực tôi đã theo chân chị Bi’ch đón xe đò đi học, ắt hẳn vì tôi còn bé lắm nên các chú lơ xe thường nhấc bổng tôi lên và không lấy tiền của tôi. Mới bé tí mà tôi đà sớm hiểu được tình đồng lọai và sự chia xẻ. Trò chơi mà tôi thích nhất ngày ấy là thả diều .Vào những buổi chiều trời lộng gió tôi theo mấy đứa em trai chạy khắp xóm để thả những con diều đủ màu sắc mà tôi đã phải cặm cụi cắt giấy ,vót tre làm cả buổi trời mới xong .Khi cánh chiều đã bay xa tân tít chân trời chúng tôi thường mãi mê nhìn theo cho đến khi trời tối mịt, có lúc gió thổi mạnh diều căng nặng tay và bứt dây bay mất trên bầu trời ngã sậm màu bóng chiều tà. Tôi về nhà với tâm trạng thẩn thờ như vừa mất mát cái gì đó rất thân yêu .
Ký ức tôi còn in đậm những kỷ niệm về mùa khai trường, bố mẹ tôi thường đưa chúng tôi đi mua sắm tập vở ,cặp sách. Tôi vẫn thường mê man hít ngửi cái mùi thơm của tập vở mới rồi tự tay mình bao bìa dán nhãn để ngày mai hân hoan đến trường đón chào năm học mơ'i.
Hồi ấy bố tôi đã chuyển sang làm nghề giới thiệu thuốc cho một hãng bào chế thuốcTây nên bố mẹ tôi có môt chiếc xe ô tô lớn để chở hàng và chở chúng tôi đi chơi vào những ngày nghỉ. Đến Trung Thu chúng tôi ríu rít được bố mẹ chở lên Chợ lLớn đế mua lồng đèn, đầu lân, ông địa.. Chúng tôi đã ngă'm nhìn không chán mắt nhũng chiếc Lồng đèn đủ các màu sắc và đủ các hình thù con thú .. Dưới ánh trăng vàng vằng vặc hòa cùng đám con nit của cả khu xóm chúng tôi sung sướng cầm đèn trên tay lũ lượt đi rước khắp phố phường.
Rồi những ngày Tết Nguyên Đán với đầy đủ hương vi cổ truyền Việt Nam. Năm nào nhà tôi cũng có những đòn bánh trưng xanh do chính tay bố tôi gói thật đẹp vào đêm ba mươi tết, tôi cùng bố, anh Nghĩa ngồi canh bánh ch'in. Đến nửa đêm thì mẹ tôi sửa sọan cúng giao thừa là lúc cả nhà cùng thức dậy ăn mặc chỉnh tề ra mừng tuổi bố mẹ và nhận những đồng tiền lì xì mới với những cái phong bao đỏ. Trong tiếng pháo ròn rả của mọi nhà để mừng năm mới, tôi xúng xính trong những bộ quần áo còn thơm mùi mới,tôi như cảm nhận được cái không khí Tết thật đầm ấm, thiêng liêng vô cùng.
Và cứ như thế năm tháng đi qua tôi đã lớn lên trong vòng tay yêu thương bão bọc của gia đình. Tôi cũng đã lớn lên theo chiều daì năm tháng của cuộc chiến hai miền Nam Bắc. Bố mẹ tôi đã phải lần lựơt tiễn đưa các anh của tôi vào quân ngũ, chiến tranh ngày một leo thang quân đội Mỹ và đồng minh bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam. Trong ký ức nhạt nhòa tôi còn nhớ mãi hình ảnh những người lính Mỹ ôm súng trên những chiếc xe GMC chạy qua cầu thấy bọn trẻ nhỏ thì họ quăng cho chúng tôi những thanh kẹo cao su, chocola...
Ngày ấy, cả khu xóm tôi chỉ có một nhà có một máy truyền hình, với tôi là cả thế giới lạ lùng và thu hút nên thỉnh thỏang tôi vẫn trốn mẹ sang coi cọp nhà hàng xóm...Đau khổ nhất là lúc tôi đi thi vào đệ thất trường Gia Long thì bài luận văn của tôi trúng ngay cái đề bài em hãy tường thuật lại một chương trình ti vi mà em yêu thích nhất .Thế là tôi đành ngồi cắn bút chịu trận. Đây cũng là lần thất bại đầu tiên trong thời thơ ấu của tội .
***
Tết Mậu Thân tôi vừa tròn mười hai tuội. Mùng hai cả nhà vừa đi chúc Tết họ hàng về. Trời chiều sập tối, chúng tôi đã nghe có tiếng súng nổ lẫn trong tiếng pháo đì đạch, rồi có lịnh giới nghiêm cả thành phố vắng tanh không một ai được ra khỏi nhà.. Tiếng súng lại càng vang dội ngay giữa đừơng phố ngày một lớn hơn. Chiến tranh đã đến tận Sài Gòn rồi. Quân đội Việt Nam Cộng Hòa đã mau chóng tập hợp lực lượng để phản công và dập tan âm mưu tấn chiếm thành phố của Việt Cộng . Nhà tôi nằm lọt vào khu chiến sự nên các binh sĩ đặt lô cốt ngay trong nhà tôi .
Bố mẹ tôi quyết định phải tản cư khỏi vùng sôi đông. Bố tôi đã giăng ở đầu xe một lá cờ trắng có dấu chữ thập đỏ để đưa chúng tôi cùng tất cả những tài sản qui' giá nhất để chạy vào trung tâm thành phố .Tôi nhìn lại ngôi nhà thân yêu bị bỏ lại phía sau với nỗi ngậm ngùi trẻ thơ,mới hôm qua còn rộn rã không khí Tết với những phong pháo, những chậu hoa mai vàng chưa kịp nở mà hôm nay đã là binh đao khói lửa. Xe chạy qua các trại tạm cư trường học đều chật kín người, cả nhà tôi lên ở nhờ bác tôi tận chung cư Nguyễn Huệ .Trên tầng lầu chín mỗi tối tôi ra ban công nhìn về phía chân trời xa nơi vẫn có những đốm hỏa châu rực sang. Đâu đó vẫn có khói lửa ngập cả một vùng trời...Tôi lắng nghe tiếng hát của một ca sĩ từ ngôi nhà bên dưới văng vẳng vọng lên. Mẹ Việt Nam ơi bao giờ quê hương tôi mới được thanh bình .Tất cả đã là một dấu ấn buồn trong tâm hồn thơ dại của tôi lúc bấy giờ..
Tám năm cắp sách dưới ngôi trường trung tiểu học Thánh Mẫu Gia Đinh tôi đã dần lớn khôn trong sự dạy dỗ thương yêu của các thầy cô,của ngôi trường nhà thờ với mái thánh đường cổ kính chiều chiều vẫn vang lên lời kinh cầu cao vút..Tôi không thể quên được những kỷ niệm của một thời học trò áo trắng từ lóp thất 11 với những Võ thị Anh Đào nhí nhảnh hồn nhiên, Ngọc Phượng với nụ cười vói hai núm đồng tiền và đăc biệt là cô giáo Thu Phương với mối tình học trò thật đep của tôi suốt bao năm tháng..Rồi đến năm tôi học lớp tám với những khuôn mặt của một thời ngựa chứng sân trường Xuân Mai, Kim Phấn, Thu Ha Đào...Bé bỏng thế thôi mà chúng tôi đã làm được những tờ tập san quay roneo đòi dân chủ, tư do, cải cách đường lối giáo điều của trường học nhà thờ...
Và những năm sau đó, chúng tôi lớn lên trong tình hình chiến tranh ngày một sôi động,tôi vẫn hay đứng ở hành lang lơp học trông vời về phía trời xa thẳm dường như ở đó lời giảng bài của cô Tường Vính, thầy Hòang Xuân Thiệu, cô Ngọc Diệp vẫn còn vang vọng bên tai tôi…về thân phân của một nước nhược tiểu về những nghịch lý của cuộc chiến tranh ý thức hê…
***
. Năm tôi học lớp 12 là năm xảy ra biến cố 30 Tháng 4 đen. Sài Gòn thất thủ, người Mỳ đã quay lưng với cuộc chiến tranh Viêt Nam. Họ cắt viện trợ, rút quân về nước, bỏ rơi quân lực Việt Nam Cộng Hòa và Bắc việt đã xua quân cưỡng chiếm miền Nam.
Tôi còn nhớ, sáng ngày 29 tháng 4 khi lên chơ Bà Chiểu thì tôi gặp Thu Hà, cô bạn thân chung nhóm quậy ngày xưa của chúng tôi, tôi chỉ kịp nghe tiếng gọi lớn Bảo Sòan ơi Hà đi Mỹ đây, bố Hà là pilot sẽ đưa cả nhà đi...rồi bạn tôi khuất trong đám đông của dòng người xuôi ngược. Đó cũng là lần cuối cùng tôi gặp cô bạn nhỏ cho đến giờ đã hơn ba chục năm qua mà tôi cũng chưa từng được gặp lai.
Tối 29 tháng 4 bố mẹ tôi bảo anh Đạo chở năm đứa nhỏ chúng tôi sang nhà cậu mợ Đàm ở đường Chi Lăng gần phi trường để xin tá túc với hy vọng nếu gia đình cậu đi thì chúng tôi đi cùng. Mặc dù trước đó chị Bích tôi lấy chồng hải quân đóng ở đảo Phú Quốc đã cho chú lính về để đưa chung tôi đi. Mẹ tôi đà săp sẵn tiền bạc và vali cho mỗi đứa nhưng vì sợ lọan lạc, chúng tôi thì lại còn quá nhỏ, các anh tôi đi lính còn kẹt lai chưa ai chạy về kịp, cuối cùng chúng tôi đều lùng nhùng ở lai cả.
Đêm đó,đêm cuối cùng của Sài Gòn, đài phát thanh và đài truyền hình đã bỏ ngõ chỉ phát lên những bài hát tôi nghe buồn não nuôt..Gia dình ông cậu tôi sau khi theo đòan người chen chúc di tản chạy từ miền Trung về gặp biết bao cảnh tượng hãi hùng nên đã quyết định ở lại không đi đâu nữa .Nằm dưới gầm bàn làm căn hầm dã chiến không ngủ được, thao thức mãi tôi mường tượng dường như có điều chẳng lành sắp xảy ra tôi lắng nghe tiếng xe cộ ầm ầm chở người di tản chạy về phía phi trừờng, và tôi ngủ thiếp đi trong tiếng rì rầm của những chiếc máy bay cất cánh suốt đêm hôm ấy..
11 giờ sáng 30 tháng 4, sau khi nghe lời tuyên bố đầu hàng của ông Dương Văn Minh, trên con đường theo ông anh trở về nhà. Tôi bàng hòang mục kích cảnh tượng ngày tàn của một đât nước, quần áo, ba lô giầy dép, súng ống vương vãi đầy trên mặt đường…Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, buồn vui chen lẫn sợ hãi như vừa phải rơi vào một cõi hỗn mang..Tiếng súng đâu đó còn vọng lại…Bầu trời nặng trĩu những đám mây xám xịt cũng như tâm hồn tôi đang trĩu nặng một nỗi đau của sự mất mát.
Khi về đến đầu cầu Băng Ky, lần đầu tiên tôi trông thấy những người bộ đội Bắc Việt cùng đòan xe tăng đang từ từ tiến vào thành phố. Dưới chiếc nón cối tôi nhìn thấy họ hình như còn rất trẻ,cùng một dòng máu đỏ da vàng, cùng một thời tuổi trẻ với bầu nhiệt huyết nhưng bây giờ họ là kẻ chiến thắng và tôi vô hình chung đứng về phía những người chiê'n bại, những người thuộc chế độ cũ, những thành phần giai cấp tiểu tư sản thiếu giác ngộ cách mạng..vv..và vv..
Mặc dù lúc đó tôi chưa rời nhà trường, chưa hề bước chân vào đời, tuổi trẻ của tôi như trang giấy trắng chưa hề có một tì vết, nhưng lúc này là lúc tôi bị giao động cùng cực giữa trắng đen. Thực hư..cái gi là chân lý, cái gì là thiện mỹ ..
Chỉ sau một đêm thức dậy cả một chính thể bị sụp đổ, cả một quân đội bị tan rã, cả một xã hội bị đảo ngược và cả con người cùng phải bi gột rữa .tẩy não …Và người Cộng Sản huyênh hoang với tất cả từ ngữ đẹp nhất, nào là chuyên chính vô sản, làm chủ đất nước, cơm no áo ấm, công bằng hạnh phúc, độc lập tự do, liêm chính ch'i công , đầy tớ của nhân dân ..vv và vv..Tất cả chỉ là những khẩu hiệu vô nghĩa bao hàm sự lừa mị, gian dối và xảo quyêt..Nhưng cái đau khổ nhất là chính bản thân tôi và nhiều người Sài Gòn lúc đó cũng đà bị cuốn vào vòng xóay của cái cỗ xe giết người khổng lồ đó mà không hề hay biêt..Và cứ như thế tôi đã sống với nguời Cộng Sản đã gần hai mươi năm.Hai mươi năm tưởng là đã nhuộm đỏ minh theo màu cờ máu, tưởng là tôi đã chôn kín cái lý lịch bị bôi đen vì có ba người anh học tập cải tạo và hai người thân ở nước ngòai.
Tên chủ tịch phừơng lúc đó là một tay nằm vùng đã từng ăn dầm trong nhà tôi, với cái nghề thợ mộc bố mẹ tôi đã giúp đỡ hắn lúc sa cơ lỡ vận nhưng khi trời sập 30 Tháng 4 lên nắm quyền thế trong tay. Hắn quay đầu lai trù dập gia đinh tôi, mỗi lần tôi lên phường giấy tờ là trái tim tôi muốn vỡ ra vì sợ hãi và tức giân.. Hắn đã thẳng tay phê phán vào tờ lý lich xin thi vao đại học cua tôi với nguyên văn là gia đình tôi thuộc thành phần di cư cần đi vùng kinh tế mới, bản thân chưa có tinh thần yêu lao dộng và nặng đầu óc tiểu tư sản, xa rời quần chúng cần phải đi thanh nien xung phong ...
Tôi đà vò nát những tờ ly lịch đó cũng như đã quăng vào sọt rác cái ước mơ đầu đời bé nhỏ.. Từ nay cổng trừơng đại học vĩnh viễn khép chặt cánh cửa ,tôi bị vứt vào cuộc đời để lăn lộn kiếm sống. Trong ba năm thi rớt đại học, lại không xin vao công ty ,xí nghiệp nào được, để yên thân tôi vào phường tham gia phong trào xóa nạn mù chữ và dạy bổ túc văn hóa cho những trẻ em nghèo thất học cùng những người già mù chữ. Đây là thời gian tôi được gần gũi và phục vu cho đồng bào nghèo khổ của minh..Tuy làm việc không lương nhưng với tôi đây là niềm hạnh phúc lớn vì mình còn được làm việc, còn được cái giá trị là con người hữu ich..
Thời gian này các anh tôi dều đi tù trong những trại cải tạo, bố mẹ tôi lại phải chắt bóp từng gói đường, thịt rang ,mắm khô, thuốc men để lặn lội đi thăm nuôi. Anh Hưng lúc đầu ở Suối Máu, Long Khánh, sau bị đổi ra tận Vĩnh Phú. Còn anh Nghĩa bị kẹt lai là hàng binh trước 75 anh bị đi tù tân Quảng Trị -Thừa Thiên...Bố mẹ tôi cũn phải gồng gánh lội mấy cánh đồi trọc để tiếp tế nuôi con...Ôi còn đau khổ nào bằng ..
Mấy năm sau đó nhờ bác Hào là anh của mẹ tôi là cán bộ ở ngòai Bắc vào làm giấy bảo lãnh và có anh Hòan cũng là giáo viên đưa tôi vào học Trung học Sư phạm để ra đi dạy học .Mở đầu một khúc quanh mới của đời tôi .Lần đầu tiên tôi được tiếp xúc với cái gọi là nhà trường xã hội chủ nghĩa, các thầy cô miền Bắc rất nhiệt thành, nhưng cũng rất khuôn khổ với một chương trình học nhồi sọ sặc mùi tuyên truyền chính trị.. Nào là chủ nghĩa vô sản sẽ là đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản...Văn học thì chỉ được học Tố Hữu với " từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt trời chân lý ch'oi qua tim " ..Nhưng lý thuyết chỉ là một màu chì xám xịt, mà thực tiễn mới là một cây đời mãi mãi xanh tươi…Trong trí óc non nớt và ngây thơ của tôi ngày ấy cái gì cũng qúa đẹp qúa hay, tôi đã ngưỡng mộ cái lý tưởng sống vì mọi người rồi tôi tâm niệm mình sẽ đi theo lối sống đó cho đến mãi về sau này tôi mới thấu hiểu được hết đươc cái cốt lõi đích thực của người Cộng Sản. Tất cả chỉ là sự giả trá khéo che đậy, sự phỉnh lừa lấp liếm của chế độ từ thế hệ này sang thế hệ khác . Thật là tội nghiệp cho tuổi trẻ sinh lầm thế kỷ của chúng tôi, một thế hệ chịu nhiều thiệt thòi và mất mát…
Biết bao mồ hôi đã đổ xuống những công trường,nông trừơng xa xôi, những lần đi lao động ngâm người dưới những sình lầy tôi tự hỏi tôi là ai? Tôi đang đi về đâu? Tôi phải làm gì cho tôi được sống hữu ích để được chia gánh nặng trên đôi vai gầy của bố mẹ tôi đã vất vả hy sinh quá nhiều cho chúng tôi có được hôm nay..Cứ mỗi lần nhắm mắt lại tôi lại thấy hình ảnh bố tôi khuôn mặt sạm đen vì nắng cháy, đang oằn mình trên chiếc xe đạp vượt dốc cầu khi thì chở mẹ tôi đi chợ, lúc thì chở người chị dâu bụng mang dạ chửa đi nhà thương vì đã đến ngày sinh nở… Gia đình tôi vẫn sống quây quần bên nhau, mẹ tôi vẫn thức khuya dậy sớm, có rau ăn rau có cháo ăn cháo, vẫn bếp ăn tập thể với từng khẩu phần chắt chiu cho chồng con.. Bàn tay của mẹ tôi lại thêm chai sần vì cuộc sống cần lao, vất vả …
Lúc này tôi đã ra đi dạy với một đồng lương giáo viên thật khiêm tốn, trong vòng gần mười năm đi dạy với một tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, tôi đã có biết bao lớp học trò thân thương. Đây chính là niềm an ủi vô biên mà thượng đế đã ban phát cho tôi..và cứ như thế tuổi trẻ của tôi đã trôi qua phẳng lặng và buồn tênh như mặt nước của dòng sông cạnh ngôi nhà tôi ở..
Dòng sông mang theo những hòai niệm thưở ấu thơ và cả những ước mơ thầm kín của một thời con gai…
Houston 19-4-2011
Hồi ức quê nhà
Tôi phải bắt đầu từ đâu nhỉ? Hình như từ một điểm chấm phá rất nhỏ của thời thơ ấu.. ..Ngày ấy, gia đình tôi theo dòng người di cư vào Nam để lại trên đất Bắc ông bà ngọai, các bác các cô chú cùng họ hàng thân thích với bao thương nhớ…Tôi vẫn nhớ mãi những mẫu chuyện mà anh em chúng tôi đã được nghe bà kể không biết dến bao nhiêu lần về quê nhà miền Bắc xa xôi của chúng tôi.
Sinh trửơng trong một gia đình nho, ông ngoại tôi suốt cuộc đời vừa đi dạy học vừa hốt thuốc chữa bịnh cho người nghèo. Ông nội tôi rất giàu có, là một trong những người sáng lâp Nhà máy sợi Nam. Cụ nhiều vợ và nhiều dòng con, tuy là con cầu tự nhưng bố tôi là vai trưởng trong gia đình…Năm bố tôi mười một tuổi, ông nội tôi bạo bệnh qua đời bố tôi được gửi vào hoc nội trú Sainthomas. Sớm ảnh hưởng nền văn minh Tây học, ông đã tham gia hoat động của phong trào Hướng đạo Việt nam ngay từ nhưng ngày đầu hội mới thành lập. Năm 1942, bố tôi đã đạp xe đạp vòng quanh Đông Dương, ông được cấp bằng Hiệp sỹ ở trại Bạch Mã.
Bố mẹ tôi lập gia đình hồi ông bà còn rất trẻ. Ngày ấy mẹ tôi vừa mừơi sáu, bà xinh đẹp nổi tiếng ở phố Khách Nam Đinh. Nhà ông bà ngọai tôi là hiệu thuốc Bắc Lợi ký nếu ai đà từng ở Nam Điịnh hẵn đều biết tên. Mười ba tuổi, mẹ tôi đã theo phong trào đợt sống mới cắt tóc phi dê, mặc áo dài nhung, quần lĩnh trắng, đeo vòng kiềng….Mẹ tôi được đi học trường ma soeur rất kỷ luật, quy củ và nề nếp. Mỗi kỳ nghỉ hè me tôi đều được đi chơi bãi biển Sầm Sơn hay xuống Hải Phòng ở nhà của cụ Hai là chị của bà ngọai cả mùa hè để học buôn học bán. Me tôi vẫn nhắc hoài về những gánh hàng xén gồm những món quà mà tuổi thơ trẻ con nào cùng rất yêu thích nào là gương, lược, nơ, kẹp tóc, guốc mộc và cả những con giống đủ các lọai súc vât với nhiều màu sắc đẹp mắt. Khi mẹ tôi đến tuổi cập kê được ông bà ngọai cho ra trông cửa hàng, chiều nào đám học trò con trai vẫn hay dâp dìu qua lại. Một lần bố tôi đã bị hai anh bạn học bế tung vào cửa hàng ngã lăn quay bổ ngửa thế là bố mẹ tôi đã phải lòng nhau từ đấy.. Đám cưới của bố mẹ tôi hẳn là lớn lắm vì cả hai bên đều là gia đình bề thế.
Nhưng ngày vui và hạnh phúc của bố mẹ tôi thật ngắn ngủi vì chiến tranh đã đổ tới, bố tôi theo tiếng gọi thanh niên đã lên đừơng đi làm cách mạng. Mẹ tôi theo ông bà ngọai tản cư về phủ Nghĩa Hưng. Lúc này một nách bà đã có ba con. Chị cả Hoàng Yến mới lên ba tuổi, mẹ tôi bảo chị xinh như một thiên thần. Mỗì lần bị anh em nắm tóc ăn hiếp chị chỉ nước mắt vòng quanh ngọng ngiụ mách mẹ ơi tụi nó cắn con. Căn bịnh yết hầu đã cướp đi người chị cả thân yêu của chúng tôi. Mẹ tôi kể chị mất đi ngày ấy là một nỗi đau lớn của bố mẹ tôi thời son trẻ. Từ ấy, bô mẹ tôi nhất định sẽ không bao giờ đặ tên con gái là tên các lòai chim chóc nữa vì sợ con mình se bay đi mất như cánh chim hòang yến…
Cuộc chiến ngày càng khốc liệt, từ thành thị đến thôn quê nơi nào có dấu giầy của thực dân Pháp đi qua là nơi đó đầy những dấu tích của đổ nát hoang tàn. Cùng với biết bao tài sản của bố mẹ tôi, của đồng bào tôi đà cúng cho chính phủ Việt Minh lúc đó với chiêu bài đánh đuổi thực dân Pháp giành tự do độc lập cho đất nước. Nhưng đó chỉ là giấc mơ vì ngày ấy hẳn còn xa lắm, chín năm bồng bế lũ con thơ, bỏ nhà bỏ cửa chạy tản cư. Mẹ tôi kể về những nỗi sợ hãi của những lần giăc Pháp càn quét xóm làng, mẹ ngồi ôm chặt đàn con dại vào lòng chỉ sợ mọi hiểm nguy bất trắc có thể đổ xuống mái đầu của các con thơ. Có một.thời gian gia đinh tôi theo ông ngoai vào tận Khu Tư thăm bố tôi theo kháng chiến, nhưng được không lâu mẹ tôi quyết đinh dắt dìu bâỳ con trốn trở lại thành trên một chiếc thuyền tam bản trong một đêm tối trời, sương mù phủ dâỳ đặc. Khi qua đồn canh của giặc tất cả mọi người già trẻ lớn bé đều nín thở hồi hộp vì phải giữ im lặng, không một tiếng động nhỏ, nhất là tiếng con nít khóc. Trong bóng đêm, mẹ tôi quơ tay đếm cho đủ năm mái đâù của từng đứa con thì bà mới yên tâm. Một ngày cuối thu, bố tôi lặn lội từ chiến trường xa trở về, trên người ông bộ quần áo kaki rách tả tơi. Me tôi bảo rằng nếu ngày ấy bố tôi không về thì chăc là bố tôi phải bỏ xác lại nơi chiến trường và chúng tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn bố nữa.
***
Năm 1954 theo làn sóng di cư vào Nam, bố mẹ tôi bồng bế đưa các anh chi tôi vào Sài Gòn. Đêm cuối cùng gia đinh tôi lên Hà Nội. Hà nộị đêm ấy không khí thật lạ lùng không sao diễn tả được nỗi lòng của người sắp phải xa lìa nơi quê cha đât tổ mà không biết đến bao giờ mới được trở lại...Cả Hà Nội đêm ấy dường như không ai ngủ được, đêm đã khuya lắm mà vẫn còn đông người từ các nơi đổ về, họ bồng bế gồng gánh mang theo những gì quý giá, thân thuộc nhất của họ từ cái lu to tướng đến những cái nồi, cái chõ đen nhẽm…
Hai năm sau ngày di cư vao Nam mẹ tôi đã sinh tôi ra giữa lòng Sài Gòn ở khu phố Richeau đông đúc người Bắc di cư sinh sống. Nơi đây bố tôi tham gia Tổng ủy di cư và ông tiếp tục làm việc cho chính quyền Nguyễn Văn Thinh. Sai Gòn đúng là hòn ngọc Viễn Đông. Một vùng đất thât trù phú với những xe lô, hàng qúan, chợ búa, hàng hóa trái cây thực phẩm tràn ngập...Mặc dù con người, tiếng nói, lối sống thiệt thà chân chất của người miền Nam còn rất lạ lẫm với chúng tôi, nhưng mảnh đất này như chất chứa một sức sống mãnh liệt đã luôn cuốn hút và rộng mở vòng tay đón nhận những đứa con xa xứ..
Sau đó bố mẹ tôi đã dọn về khu ngọai ô Gia Định, đó là một ngôi nhà lớn được xây theo kiểu Tàu nằm ngay dưới dốc chân cầu Băng Ky, xung quanh là vườn cây um tùm . Lúc này tôi đã là đứa con thứ chin, sau tôi còn thêm ba cậu em trai tôi nữa..Mẹ tôi đã mười bốn lần sinh đẻ nhưng bà lúc nào cũng giữ nguyên vẻ son sắt mặn mà của ngươi con gái Nam Định năm xưa. Hiện nay gia đình tôi chỉ còn mười một anh ẹm. Gia đình đông con hẳn là bố mẹ tôi đã phải vất vả lắm để nuôi dạy chúng tôi nên người. Đây là quãng đời thơ ấu đẹp nhất của tôi lúc còn ở quê nhà. Tôi còn nhớ mãi từng kỷ niệm nơi căn nhà mà ba mươi tám năm tôi được chung sô'ng và lớn lên với đầy đủ bố mẹ anh chi em quây quần bên nhau.
Những ngày mưa lũ,nước thường tràn vào nhà bọn con nít chúng tôi được nghỉ học tha hồ được nghịch phá.. Chúng tôi thả những chiếc thuyền giấy trôi bập bênh trên dòng nước. Những lúc đó bố tôi thường ngồi đọc báo hay ông đang lắng tai nghe tin tức chiến sự từ một chiếc radio. Mẹ tôi và chị Bích tôi thì đang thổi cơm từ một cái bếp lò dã chiến ,hai bàn tay của mẹ tôi đen nhám vì ám than củi để chúng tôi lúc nào cũng có những bữa cơm nóng canh sốt..
Hôm thì mẹ tôi xào rau muống với thịt bò canh dưa chua mà tôi thích nhất là món chả trứng Nam Định, một món ăn dân dã bình dị mà cho đến giờ tôi vẫn không quên được cái dư âm cắn một miếng chả đã thấy ngập miệng, cái vị béo béo dòn dòn của thịt băm trộn lẫn mỡ khổ.. Những ngày trời mưa không đi chợ đươc thì mẹ lại sai anh tôi bắt con vịt nhà vặt lông làm món vịt luộc giấm ghém ăn với hoa chuối chan với nắm tôm dầm chanh đường rồi cả nhà cùng sì sụp xơi. Đã hơn năm mươi năm qua rồi mà tôi vẫn nhớ như in những hương vị đậm đà đặc biệt không nơi nào có như những bữa cơm từ bàn tay của mẹ tôi nấu...
Những đêm tắt điện tối trời chúng tôi bắc ghế ra sân dưới bầu trời đầy trăng sao chúng tôi ngồi xúm xít quanh mẹ để nghe bà kể chuyện ngày xưa…Những câu chuyện về cuộc đời của mẹ tôi như một pho tiểu thuyết sống động của ngừơi mẹ Việt Nam suốt cả cuộc đời đã hy sinh tận tụy vì chồng vì con, tôi đã được nghe mẹ tôi kể đi kể lại suốt cả một thời thơ ấu và những câu chuyện đó đã hành trang đi theo tôi vào cuộc đời..
Lớp vỡ lòng nơi tôi đã được cô giáo tập đọc tập viết chữ i chữ tờ là ngôi nhà cổ kính có những lùm cây ăn tra'i xum xuê nằm bên cạnh một bờ sông với những ao rau muống chen chúc trong những đám lục bình nở rộ hoa tím. Giờ ra chơi là một hồi kẻng thường bị át đi vì tiếng động của một xưởng cưa gỗ ở gần đó cứ rền rỉ âm vang đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ của tôi suốt bao năm trời.
Trước cửa nhà tôi hồi ấy là Quốc lộ số 1 sau là đường Nguyễn Văn Học, mỗi sáng khi trời còn tối đen như mực tôi đã theo chân chị tôi đón xe đò đi học, ắt hẳn vì tôi còn bé lắm nên các chú lơ xe thường nhấc bổng tôi lên và không lấy tiền của tôi. Mới bé tí mà tôi đà sớm hiểu được tình đồng lọai và sự chia xẻ. Trò chơi mà tôi thích nhất ngày ấy là thả diều .Vào những buổi chiều trời lộng gió tôi theo mấy đứa em trai chạy khắp xóm để thả những con diều đủ màu sắc mà tôi đã phải cặm cụi cắt giấy,vót tre làm cả buổi trời mới xong .Khi cánh chiều đã bay xa tân tít chân trời chúng tôi thường mãi mê nhìn theo cho đến khi trời tối mịt, có lúc gió thổi mạnh diều căng nặng tay và bứt dây bay mất trên bầu trời ngã sậm màu bóng chiều tà. Tôi về nhà với tâm trạng thẩn thờ như vừa mất mát cái gì đó rất thân yêu .
Ký ức tôi còn in đậm những kỷ niệm về mùa khai trường, bố mẹ tôi thường đưa chúng tôi đi mua sắm tập vở, cặp sách. Tôi vẫn thường mê man hít ngửi cái mùi thơm của tập vở mới rồi tự tay mình bao bìa dán nhãn để ngày mai hân hoan đến trường đón chào năm học mới. Đến Trung Thu chúng tôi ríu rít được bố mẹ chở lên Chợ Lớn đế mua lồng đèn, đầu lân, ông địa.. Chúng tôi đã ngắm nhìn không chán mắt nhũng chiếc Lồng đèn đủ các màu sắc và đủ các hình thù con thú .. Dưới ánh trăng vàng vằng vặc hòa cùng đám con nit của cả khu xóm chúng tôi sung sướng cầm đèn trên tay lũ lượt đi rước khắp phố phường.
Rồi những ngày Tết Nguyên Đán với đầy đủ hương vi cổ truyền Việt Nam. Năm nào nhà tôi cũng có những đòn bánh trưng xanh do chính tay bố tôi gói thật đẹp vào đêm ba mươi tết, tôi cùng bố, anh Nghĩa ngồi canh bánh ch'in. Đến nửa đêm thì mẹ tôi sửa sọan cúng giao thừa là lúc cả nhà cùng thức dậy ăn mặc chỉnh tề ra mừng tuổi bố mẹ và nhận những đồng tiền lì xì mới với những cái phong bao đỏ. Trong tiếng pháo ròn rả của mọi nhà để mừng năm mới, tôi xúng xính trong những bộ quần áo còn thơm mùi mới,tôi như cảm nhận được cái không khí Tết thật đầm ấm, thiêng liêng vô cùng.
Và cứ như thế năm tháng đi qua tôi đã lớn lên trong vòng tay yêu thương bão bọc của gia đình. Tôi cũng đã lớn lên theo chiều daì năm tháng của cuộc chiến hai miền Nam Bắc. Bố mẹ tôi đã phải lần lựơt tiễn đưa các anh của tôi vào quân ngũ, chiến tranh ngày một leo thang. Ngày ấy, cả khu xóm tôi chỉ có một nhà có một máy truyền hình, với tôi là cả thế giới lạ lùng và thu hút nên thỉnh thỏang tôi vẫn trốn mẹ sang coi cọp nhà hàng xóm...Đau khổ nhất là lúc tôi đi thi vào đệ thất trường Gia Long thì bài luận văn của tôi trúng ngay cái đề bài em hãy tường thuật lại một chương trình ti vi mà em yêu thích nhất .Thế là tôi đành ngồi cắn bút chịu trận. Đây cũng là lần thất bại đầu tiên trong thời thơ ấu của tội .
***
Tết Mậu Thân tôi vừa tròn mười hai tuội. Mùng hai cả nhà vừa đi chúc Tết họ hàng về. Trời chiều sập tối, chúng tôi đã nghe có tiếng súng nổ lẫn trong tiếng pháo đì đạch, rồi có lịnh giới nghiêm cả thành phố vắng tanh không một ai được ra khỏi nhà.. Tiếng súng lại càng vang dội ngay giữa đừơng phố ngày một lớn hơn. Nhà tôi nằm lọt vào khu chiến sự nên các binh sĩ đặt lô cốt ngay trong nhà tôi .
Bố mẹ tôi quyết định phải tản cư khỏi vùngchiến sự. Bố tôi đã giăng ở đầu xe một lá cờ trắng có dấu chữ thập đỏ để đưa chúng tôi cùng tất cả những tài sản qui' giá nhất để chạy vào trung tâm thành phố .Tôi nhìn lại ngôi nhà thân yêu bị bỏ lại phía sau với nỗi ngậm ngùi trẻ thơ,mới hôm qua còn rộn rã không khí Tết với những phong pháo, những chậu hoa mai vàng chưa kịp nở mà hôm nay đã là binh đao khói lửa. Xe chạy qua các trại tạm cư trường học đều chật kín người, cả nhà tôi lên ở nhờ bác tôi tận chung cư Nguyễn Huệ .Trên tầng lầu chín mỗi tối tôi ra ban công nhìn về phía chân trời xa nơi vẫn có những đốm hỏa châu rực sáng. Đâu đó vẫn có khói lửa ngập tràn cả một vùng trời... Tất cả đã là một dấu ấn buồn trong tâm hồn thơ dại của tôi lúc bấy giờ..Và những năm sau đó, chúng tôi lớn lên trong tình hình chiến tranh ngày một sôi động, tôi vẫn hay đứng ở hành lang lơp học trông vời về phía trời xa thẳm dường như ở đó vang vọng bên tai tôi…về thân phân của một nước nhược tiểu về những nghịch lý của cuộc chiến tranh ý thức hê…
***
. Năm tôi học lớp 12 là năm xảy ra biến cố 30 Tháng 4 đen. Sài Gòn thất thủ, người Mỳ đã quay lưng với cuộc chiến tranh Viêt Nam. Họ cắt viện trợ, rút quân về nước, bỏ rơi quân lực Việt Nam Cộng Hòa và Bắc việt đã xua quân cưỡng chiếm miền Nam.
Tôi còn nhớ, đêm 29 tháng 4…Đêm đó, đêm cuối cùng của Sài Gòn, đài phát thanh và đài truyền hình đã bỏ ngõ chỉ phát lên những bài hát tôi nghe buồn não nuôt..Gia dình ông cậu tôi sau khi theo đòan người chen chúc di tản chạy từ miền Trung về gặp biết bao cảnh tượng hãi hùng nên đã quyết định ở lại không đi đâu nữa .Nằm dưới gầm bàn làm căn hầm dã chiến không ngủ được, thao thức mãi tôi mường tượng dường như có điều chẳng lành sắp xảy ra tôi lắng nghe tiếng xe cộ ầm ầm chở người di tản chạy về phía phi trừờng, và tôi ngủ thiếp đi trong tiếng rì rầm của những chiếc máy bay cất cánh suốt đêm hôm ấy..
11 giờ sáng 30 tháng 4, sau khi nghe lời tuyên bố đầu hàng của ông Dương Văn Minh. Tôi bàng hòang mục kích cảnh tượng ngày tàn của một đât nước, quần áo, ba lô giầy dép, súng ống vương vãi đầy trên mặt đường…Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, buồn vui chen lẫn sợ hãi như vừa phải rơi vào một cõi hỗn mang..Tiếng súng đâu đó còn vọng lại…Bầu trời nặng trĩu những đám mây xám xịt cũng như tâm hồn tôi đang trĩu nặng một nỗi đau của sự mất mát.
Từ đầu cầu Băng Ky, lần đầu tiên tôi trông thấy những người bộ đội Bắc Việt cùng đòan xe tăng đang từ từ tiến vào thành phố. Dưới chiếc nón cối tôi nhìn thấy họ hình như còn rất trẻ,cùng một dòng máu đỏ da vàng, cùng một thời tuổi trẻ với bầu nhiệt huyết nhưng bây giờ họ là kẻ chiến thắng và tôi vô hình chung đứng về phía những người chiê'n bại, những người thuộc chế độ cũ, những thành phần giai cấp tiểu tư sản thiếu giác ngộ cách mạng..vv..và vv..
Mặc dù lúc đó tôi chưa rời nhà trường, chưa hề bước chân vào đời, tuổi trẻ của tôi như trang giấy trắng chưa hề có một tì vết, nhưng lúc này là lúc tôi bị giao động cùng cực giữa trắng đen. Thực hư..cái gi là chân lý..
Chỉ sau một đêm thức dậy cả một chính thể bị sụp đổ, cả một quân đội bị tan rã, cả một xã hội bị đảo ngược và cả con người cùng phải bi gột rữa tẩy não …Và người Cộng Sản huyênh hoang với tất cả từ ngữ đẹp nhất, nào là chuyên chính vô sản, làm chủ đất nước, cơm no áo ấm, công bằng hạnh phúc, độc lập tự do, liêm chính chí công , đầy tớ của nhân dân ..vv và vv..Tất cả chỉ là những khẩu hiệu vô nghĩa bao hàm sự lừa mị, gian dối và xảo quyêt..Nhưng cái đau khổ nhất là chính bản thân tôi và nhiều người Sài Gòn lúc đó cũng đà bị cuốn vào vòng xóay của cái cỗ xe giết người khổng lồ đó mà không hề hay biêt..Và cứ như thế tôi đã sống với nguời Cộng Sản đã gần hai mươi năm. Hai mươi năm tưởng là đã nhuộm đỏ minh theo màu cờ máu, tưởng là tôi đã chôn kín cái lý lịch bị bôi đen vì có ba người anh học tập cải tạo và hai người thân ở nước ngòai.
Tên chủ tịch phừơng lúc đó là một tay nằm vùng đã từng ăn dầm ở dề trong nhà tôi, với cái nghề thợ mộc bố mẹ tôi đã giúp đỡ hắn lúc sa cơ lỡ vận nhưng khi trời sập 30 Tháng 4 lên nắm quyền thế trong tay. Hắn quay đầu lai trù dập gia đinh tôi, mỗi lần tôi lên phường giấy tờ là trái tim tôi muốn vỡ ra vì sợ hãi và tức giân.. Hắn đã thẳng tay phê phán vào tờ lý lich xin thi vao đại học cua tôi là gia đình tôi thuộc thành phần di cư cần đi vùng kinh tế mới, bản thân chưa có tinh thần yêu lao dộng và nặng đầu óc tiểu tư sản, xa rời quần chúng cần phải đi thanh nien xung phong ...
Từ nay cổng trừơng đại học vĩnh viễn khép chặt cánh cửa ,tôi bị vứt vào cuộc đời để lăn lộn kiếm sống. Trong ba năm thi rớt đại học, lại không xin vao công ty ,xí nghiệp nào được, để yên thân tôi vào phường tham gia phong trào xóa nạn mù chữ và dạy bổ túc văn hóa cho những trẻ em nghèo thất học cùng những người già mù chữ. Đây là thời gian tôi được gần gũi đồng bào nghèo khổ của minh..Tuy làm việc không lương nhưng với tôi đây là niềm hạnh phúc lớn vì mình còn được làm việc, còn được cái giá trị là con người hữu ich..Thời gian này các anh tôi dều đi tù trong những trại cải tạo, bố mẹ tôi lại phải chắt bóp từng gói đường, thịt rang, mắm khô, thuốc men để lặn lội đi thăm nuôi. Anh cả lúc đầu ở Suối Máu, Long Khánh, sau bị đổi ra tận Vĩnh Phú. Còn anh thứ bị kẹt lai là hàng binh trước 75 anh bị đi tù tân Quảng Trị -Thừa Thiên...Bố mẹ tôi cũn phải gồng gánh lội mấy cánh đồi trọc để tiếp tế nuôi con...
Mấy năm sau đó nhờ bác tôi là cán bộ ở ngòai Bắc vào làm giấy bảo lãnh tôi vào học Trung học Sư phạm để ra đi dạy học .Mở đầu một khúc quanh mới của đời tôi. Lần đầu tiên tôi được tiếp xúc với cái gọi là nhà trường xã hội chủ nghĩa, các thầy cô miền Bắc rất nhiệt thành, nhưng cũng rất khuôn khổ với một chương trình học nhồi sọ sặc mùi tuyên truyền chính trị.. Nào là chủ nghĩa vô sản sẽ là đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản...Văn học thì chỉ được học Tố Hữu với " từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt trời chân lý ch'oi qua tim " ..Nhưng lý thuyết chỉ là một màu chì xám xịt, mà thực tiễn mới là một cây đời mãi mãi xanh tươi…Trong trí óc non nớt và ngây thơ của tôi ngày ấy cái gì cũng qúa đẹp qúa hay, tôi đã ngưỡng mộ cái lý tưởng sống vì mọi người rồi tôi tâm niệm mình sẽ đi theo lối sống đó cho đến mãi về sau này tôi mới thấu hiểu được hết đươc cái cốt lõi đích thực của người Cộng Sản. Tất cả chỉ là sự giả trá khéo che đậy, sự phỉnh lừa lấp liếm của chế độ từ thế hệ này sang thế hệ khác. Thật là tội nghiệp cho tuổi trẻ của chúng tôi, một thế hệ chịu nhiều thiệt thòi và mất mát…
Biết bao mồ hôi đã đổ xuống những công trường, nông trừơng xa xôi, những lần đi lao động ngâm người dưới những sình lầy tôi tự hỏi tôi là ai? Tôi đang đi về đâu? Tôi phải làm gì cho tôi được sống hữu ích để được chia gánh nặng trên đôi vai gầy của bố mẹ tôi đã vất vả hy sinh quá nhiều cho chúng tôi có được hôm nay..Cứ mỗi lần nhắm mắt lại tôi lại thấy hình ảnh bố tôi khuôn mặt sạm đen vì nắng cháy, đang oằn mình trên chiếc xe đạp vượt dốc cầu khi thì chở mẹ tôi đi chợ. Gia đình tôi vẫn sống quây quần bên nhau, mẹ tôi vẫn thức khuya dậy sớm, có rau ăn rau có cháo ăn cháo, Bàn tay của mẹ tôi lại thêm chai sần vì cuộc sống cần lao, vất vả …
Lúc này tôi đã ra đi dạy với một đồng lương giáo viên thật khiêm tốn, trong vòng gần mười năm đi dạy với một lòng yêu nghề, yêu trẻ, tôi đã có biết bao lớp học trò thân thương. Đây chính là niềm an ủi ngày ấy của tôi..và cứ như thế tuổi trẻ của tôi đã trôi qua phẳng lặng và buồn tênh như mặt nước của dòng sông cạnh ngôi nhà tôi ở..
Dòng sông mang theo những hòai niệm thưở ấu thơ và cả những ước mơ thầm kín của một thời con gaí…
Houston 19-4-2011
Posted by phuongngayxua@ yahoo.com at 10:49 PM
Email This
BlogThis!
Share to Twitter
Share to Facebook
Share to Google Buzz
1 comments:
phuongngayxua@ yahoo.com said...
Mình rất thích đọc câu chuyện này của Soan. Hôm trước mình có post comment vào đây mà hôm nay không thấy gì, chắc do không rành thao tác nên nó chạy đâu mất tiêu. Cuộc sống thăng trầm là vậy mà những người con đất Bắc vẫn kiên cường nghị lực và lòng vẫn hướng về quê cha đất tổ. Như dòng sông trôi ra biển, rồi hòa mình vào đại dương mênh mông, bạn đã lớn lên bên dòng sông tưởng như lặng lờ đó, mà sức chảy âm ỉ đã đưa bạn ra biển lớn để thỏa chí với đời. Mình cản nhận được điều này qua bài viết của bạn, Soan à, và cảm nhận được trái tim hồn hậu, đoan trang hiền thục của bạn nữa.
July 30, 2011 8:07 PM
Post a Comment
Links to this post
Create a Link
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Blog Archive
▼ 2011 (19)
▼ July (17)
Một tình yêu có thât......
Bạn tôi .....
Những trang thư nối tiếp ...
Như một định mệnh
Bài thơ cho con
NHÀ TÔI
Trở lại .
Google
picture hoa sung
Soan ngày xưa: Preview "hoa sung"
Driver Whiz - SafeCart
Driver Whiz - SafeCart
Driver Whiz - SafeCart
THÁI BÌNH, MỘT LẦN VỀ THĂM . by Soan Phi on Thursd...
Hồi ức quê nhà
ký ưc tuổithơ
► May (2)
Những ngày xưa thân ái
Không ai có thể đi qua dòng suối hai lần ...Với suy niệm này đã đi theo tÔi từ những năm ấu thơ.Hi`nh như năm ấy là tÔi đang học lớp 5 , lớp 6 đã từng có lần đi cắm trại ở Suối Lô...Cũng là lần đầu tôi biết đến những vùng đất lạ với những trò chơi dã ngoại thật vui nhộn . Trong trò chơi đi tìm kho tàng tôi đã đi qua dòng suối nhỏ vơi cô giáo Hướng dẫn mà tôi đã có một thời tuổi nhỏ yêu mến...Hai thầy trò đã lặng lẽ đi bên nhau và cô Thu Phương đã bảo với tôi điều này .Vâng không ai có thể đi qua một dòng suối đến hai lần , cũng như giờ đây thời gian đã lặng lẽ đi qua không sao bắt kịp lại những gì dấu yêu nhất ...Hơn 40 năm đã đi qua , tôi đã xa rời chốn cũ , cô giáo ngày xưa cũng đã biệt vô tăm tiếng ở một cõi xa vời ...tôi vẫn còn ngồi lại đây để thì thầm vơi quá khứ , hãy sống mãi bên tôi dù tất cả đã nhạt nhòa khói sương ...
Sinh trửơng trong một gia đình nho, ông ngoại tôi suốt cuộc đời vừa đi dạy học vừa hốt thuốc chữa bịnh cho người nghèo. Ông nội tôi rất giàu có, là một trong những người sáng lâp Nhà máy sợi Nam. Cụ nhiều vợ và nhiều dòng con, tuy là con cầu tự nhưng bố tôi là vai trưởng trong gia đình…Năm bố tôi mười một tuổi, ông nội tôi bạo bệnh qua đời bố tôi được gửi vào hoc nội trú Sainthomas. Sớm ảnh hưởng nền văn minh Tây học, ông đã tham gia hoat động của phong trào Hướng đạo Việt nam ngay từ nhưng ngày đầu hội mới thành lập. Năm 1942, bố tôi đã đạp xe đạp vòng quanh Đông Dương, ông được cấp bằng Hiệp sỹ ở trại Bạch Mã.
Bố mẹ tôi lập gia đình hồi ông bà còn rất trẻ. Ngày ấy mẹ tôi vừa mừơi sáu, bà xinh đẹp nổi tiếng ở phố Khách Nam Đinh. Nhà ông bà ngọai tôi là hiệu thuốc Bắc Lợi ký nếu ai đà từng ở Nam Điịnh hẵn đều biết tên. Mười ba tuổi, mẹ tôi đã theo phong trào đợt sống mới cắt tóc phi dê, mặc áo dài nhung, quần lĩnh trắng, đeo vòng kiềng….Mẹ tôi được đi học trường ma soeur rất kỷ luật, quy củ và nề nếp. Mỗi kỳ nghỉ hè me tôi đều được đi chơi bãi biển Sầm Sơn hay xuống Hải Phòng ở nhà của cụ Hai là chị của bà ngọai cả mùa hè để học buôn học bán. Me tôi vẫn nhắc hoài về những gánh hàng xén gồm những món quà mà tuổi thơ trẻ con nào cùng rất yêu thích nào là gương, lược, nơ, kẹp tóc, guốc mộc và cả những con giống đủ các lọai súc vât với nhiều màu sắc đẹp mắt. Khi mẹ tôi đến tuổi cập kê được ông bà ngọai cho ra trông cửa hàng, chiều nào đám học trò con trai vẫn hay dâp dìu qua lại. Một lần bố tôi đã bị hai anh bạn học bế tung vào cửa hàng ngã lăn quay bổ ngửa thế là bố mẹ tôi đã phải lòng nhau từ đấy.. Đám cưới của bố mẹ tôi hẳn là lớn lắm vì cả hai bên đều là gia đình bề thế.
Nhưng ngày vui và hạnh phúc của bố mẹ tôi thật ngắn ngủi vì chiến tranh đã đổ tới, bố tôi theo tiếng gọi thanh niên đã lên đừơng đi làm cách mạng. Mẹ tôi theo ông bà ngọai tản cư về phủ Nghĩa Hưng. Lúc này một nách bà đã có ba con. Chị cả Hoàng Yến mới lên ba tuổi, mẹ tôi bảo chị xinh như một thiên thần. Mỗì lần bị anh em nắm tóc ăn hiếp chị chỉ nước mắt vòng quanh ngọng ngiụ mách mẹ ơi tụi nó cắn con. Căn bịnh yết hầu đã cướp đi người chị cả thân yêu của chúng tôi. Mẹ tôi kể chị mất đi ngày ấy là một nỗi đau lớn của bố mẹ tôi thời son trẻ. Từ ấy, bô mẹ tôi nhất định sẽ không bao giờ đặ tên con gái là tên các lòai chim chóc nữa vì sợ con mình se bay đi mất như cánh chim hòang yến…
Cuộc chiến ngày càng khốc liệt, từ thành thị đến thôn quê nơi nào có dấu giầy của thực dân Pháp đi qua là nơi đó đầy những dấu tích của đổ nát hoang tàn. Cùng với biết bao tài sản của bố mẹ tôi, của đồng bào tôi đà cúng cho chính phủ Việt Minh lúc đó với chiêu bài đánh đuổi thực dân Pháp giành tự do độc lập cho đất nước. Nhưng đó chỉ là giấc mơ vì ngày ấy hẳn còn xa lắm, chín năm bồng bế lũ con thơ, bỏ nhà bỏ cửa chạy tản cư. Mẹ tôi kể về những nỗi sợ hãi của những lần giăc Pháp càn quét xóm làng, mẹ ngồi ôm chặt đàn con dại vào lòng chỉ sợ mọi hiểm nguy bất trắc có thể đổ xuống mái đầu của các con thơ. Có một.thời gian gia đinh tôi theo ông ngoai vào tận Khu Tư thăm bố tôi theo kháng chiến, nhưng được không lâu mẹ tôi quyết đinh dắt dìu bâỳ con trốn trở lại thành trên một chiếc thuyền tam bản trong một đêm tối trời, sương mù phủ dâỳ đặc. Khi qua đồn canh của giặc tất cả mọi người già trẻ lớn bé đều nín thở hồi hộp vì phải giữ im lặng, không một tiếng động nhỏ, nhất là tiếng con nít khóc. Trong bóng đêm, mẹ tôi quơ tay đếm cho đủ năm mái đâù của từng đứa con thì bà mới yên tâm. Một ngày cuối thu, bố tôi lặn lội từ chiến trường xa trở về, trên người ông bộ quần áo kaki rách tả tơi. Me tôi bảo rằng nếu ngày ấy bố tôi không về thì chăc là bố tôi phải bỏ xác lại nơi chiến trường và chúng tôi sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn bố nữa.
***
Năm 1954 theo làn sóng di cư vào Nam, bố mẹ tôi bồng bế đưa các anh chi tôi vào Sài Gòn. Đêm cuối cùng gia đinh tôi lên Hà Nội. Hà nộị đêm ấy không khí thật lạ lùng không sao diễn tả được nỗi lòng của người sắp phải xa lìa nơi quê cha đât tổ mà không biết đến bao giờ mới được trở lại...Cả Hà Nội đêm ấy dường như không ai ngủ được, đêm đã khuya lắm mà vẫn còn đông người từ các nơi đổ về, họ bồng bế gồng gánh mang theo những gì quý giá, thân thuộc nhất của họ từ cái lu to tướng đến những cái nồi, cái chõ đen nhẽm…
Hai năm sau ngày di cư vao Nam mẹ tôi đã sinh tôi ra giữa lòng Sài Gòn ở khu phố Richeau đông đúc người Bắc di cư sinh sống. Nơi đây bố tôi tham gia Tổng ủy di cư và ông tiếp tục làm việc cho chính quyền Nguyễn Văn Thinh. Sai Gòn đúng là hòn ngọc Viễn Đông. Một vùng đất thât trù phú với những xe lô, hàng qúan, chợ búa, hàng hóa trái cây thực phẩm tràn ngập...Mặc dù con người, tiếng nói, lối sống thiệt thà chân chất của người miền Nam còn rất lạ lẫm với chúng tôi, nhưng mảnh đất này như chất chứa một sức sống mãnh liệt đã luôn cuốn hút và rộng mở vòng tay đón nhận những đứa con xa xứ..
Sau đó bố mẹ tôi đã dọn về khu ngọai ô Gia Định, đó là một ngôi nhà lớn được xây theo kiểu Tàu nằm ngay dưới dốc chân cầu Băng Ky, xung quanh là vườn cây um tùm . Lúc này tôi đã là đứa con thứ chin, sau tôi còn thêm ba cậu em trai tôi nữa..Mẹ tôi đã mười bốn lần sinh đẻ nhưng bà lúc nào cũng giữ nguyên vẻ son sắt mặn mà của ngươi con gái Nam Định năm xưa. Hiện nay gia đình tôi chỉ còn mười một anh ẹm. Gia đình đông con hẳn là bố mẹ tôi đã phải vất vả lắm để nuôi dạy chúng tôi nên người. Đây là quãng đời thơ ấu đẹp nhất của tôi lúc còn ở quê nhà. Tôi còn nhớ mãi từng kỷ niệm nơi căn nhà mà ba mươi tám năm tôi được chung sô'ng và lớn lên với đầy đủ bố mẹ anh chi em quây quần bên nhau.
Những ngày mưa lũ,nước thường tràn vào nhà bọn con nít chúng tôi được nghỉ học tha hồ được nghịch phá.. Chúng tôi thả những chiếc thuyền giấy trôi bập bênh trên dòng nước. Những lúc đó bố tôi thường ngồi đọc báo hay ông đang lắng tai nghe tin tức chiến sự từ một chiếc radio. Mẹ tôi và chị Bích tôi thì đang thổi cơm từ một cái bếp lò dã chiến ,hai bàn tay của mẹ tôi đen nhám vì ám than củi để chúng tôi lúc nào cũng có những bữa cơm nóng canh sốt..
Hôm thì mẹ tôi xào rau muống với thịt bò canh dưa chua mà tôi thích nhất là món chả trứng Nam Định, một món ăn dân dã bình dị mà cho đến giờ tôi vẫn không quên được cái dư âm cắn một miếng chả đã thấy ngập miệng, cái vị béo béo dòn dòn của thịt băm trộn lẫn mỡ khổ.. Những ngày trời mưa không đi chợ đươc thì mẹ lại sai anh tôi bắt con vịt nhà vặt lông làm món vịt luộc giấm ghém ăn với hoa chuối chan với nắm tôm dầm chanh đường rồi cả nhà cùng sì sụp xơi. Đã hơn năm mươi năm qua rồi mà tôi vẫn nhớ như in những hương vị đậm đà đặc biệt không nơi nào có như những bữa cơm từ bàn tay của mẹ tôi nấu...
Những đêm tắt điện tối trời chúng tôi bắc ghế ra sân dưới bầu trời đầy trăng sao chúng tôi ngồi xúm xít quanh mẹ để nghe bà kể chuyện ngày xưa…Những câu chuyện về cuộc đời của mẹ tôi như một pho tiểu thuyết sống động của ngừơi mẹ Việt Nam suốt cả cuộc đời đã hy sinh tận tụy vì chồng vì con, tôi đã được nghe mẹ tôi kể đi kể lại suốt cả một thời thơ ấu và những câu chuyện đó đã hành trang đi theo tôi vào cuộc đời..
Lớp vỡ lòng nơi tôi đã được cô giáo tập đọc tập viết chữ i chữ tờ là ngôi nhà cổ kính có những lùm cây ăn tra'i xum xuê nằm bên cạnh một bờ sông với những ao rau muống chen chúc trong những đám lục bình nở rộ hoa tím. Giờ ra chơi là một hồi kẻng thường bị át đi vì tiếng động của một xưởng cưa gỗ ở gần đó cứ rền rỉ âm vang đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ của tôi suốt bao năm trời.
Trước cửa nhà tôi hồi ấy là Quốc lộ số 1 sau là đường Nguyễn Văn Học, mỗi sáng khi trời còn tối đen như mực tôi đã theo chân chị tôi đón xe đò đi học, ắt hẳn vì tôi còn bé lắm nên các chú lơ xe thường nhấc bổng tôi lên và không lấy tiền của tôi. Mới bé tí mà tôi đà sớm hiểu được tình đồng lọai và sự chia xẻ. Trò chơi mà tôi thích nhất ngày ấy là thả diều .Vào những buổi chiều trời lộng gió tôi theo mấy đứa em trai chạy khắp xóm để thả những con diều đủ màu sắc mà tôi đã phải cặm cụi cắt giấy,vót tre làm cả buổi trời mới xong .Khi cánh chiều đã bay xa tân tít chân trời chúng tôi thường mãi mê nhìn theo cho đến khi trời tối mịt, có lúc gió thổi mạnh diều căng nặng tay và bứt dây bay mất trên bầu trời ngã sậm màu bóng chiều tà. Tôi về nhà với tâm trạng thẩn thờ như vừa mất mát cái gì đó rất thân yêu .
Ký ức tôi còn in đậm những kỷ niệm về mùa khai trường, bố mẹ tôi thường đưa chúng tôi đi mua sắm tập vở, cặp sách. Tôi vẫn thường mê man hít ngửi cái mùi thơm của tập vở mới rồi tự tay mình bao bìa dán nhãn để ngày mai hân hoan đến trường đón chào năm học mới. Đến Trung Thu chúng tôi ríu rít được bố mẹ chở lên Chợ Lớn đế mua lồng đèn, đầu lân, ông địa.. Chúng tôi đã ngắm nhìn không chán mắt nhũng chiếc Lồng đèn đủ các màu sắc và đủ các hình thù con thú .. Dưới ánh trăng vàng vằng vặc hòa cùng đám con nit của cả khu xóm chúng tôi sung sướng cầm đèn trên tay lũ lượt đi rước khắp phố phường.
Rồi những ngày Tết Nguyên Đán với đầy đủ hương vi cổ truyền Việt Nam. Năm nào nhà tôi cũng có những đòn bánh trưng xanh do chính tay bố tôi gói thật đẹp vào đêm ba mươi tết, tôi cùng bố, anh Nghĩa ngồi canh bánh ch'in. Đến nửa đêm thì mẹ tôi sửa sọan cúng giao thừa là lúc cả nhà cùng thức dậy ăn mặc chỉnh tề ra mừng tuổi bố mẹ và nhận những đồng tiền lì xì mới với những cái phong bao đỏ. Trong tiếng pháo ròn rả của mọi nhà để mừng năm mới, tôi xúng xính trong những bộ quần áo còn thơm mùi mới,tôi như cảm nhận được cái không khí Tết thật đầm ấm, thiêng liêng vô cùng.
Và cứ như thế năm tháng đi qua tôi đã lớn lên trong vòng tay yêu thương bão bọc của gia đình. Tôi cũng đã lớn lên theo chiều daì năm tháng của cuộc chiến hai miền Nam Bắc. Bố mẹ tôi đã phải lần lựơt tiễn đưa các anh của tôi vào quân ngũ, chiến tranh ngày một leo thang. Ngày ấy, cả khu xóm tôi chỉ có một nhà có một máy truyền hình, với tôi là cả thế giới lạ lùng và thu hút nên thỉnh thỏang tôi vẫn trốn mẹ sang coi cọp nhà hàng xóm...Đau khổ nhất là lúc tôi đi thi vào đệ thất trường Gia Long thì bài luận văn của tôi trúng ngay cái đề bài em hãy tường thuật lại một chương trình ti vi mà em yêu thích nhất .Thế là tôi đành ngồi cắn bút chịu trận. Đây cũng là lần thất bại đầu tiên trong thời thơ ấu của tội .
***
Tết Mậu Thân tôi vừa tròn mười hai tuội. Mùng hai cả nhà vừa đi chúc Tết họ hàng về. Trời chiều sập tối, chúng tôi đã nghe có tiếng súng nổ lẫn trong tiếng pháo đì đạch, rồi có lịnh giới nghiêm cả thành phố vắng tanh không một ai được ra khỏi nhà.. Tiếng súng lại càng vang dội ngay giữa đừơng phố ngày một lớn hơn. Nhà tôi nằm lọt vào khu chiến sự nên các binh sĩ đặt lô cốt ngay trong nhà tôi .
Bố mẹ tôi quyết định phải tản cư khỏi vùngchiến sự. Bố tôi đã giăng ở đầu xe một lá cờ trắng có dấu chữ thập đỏ để đưa chúng tôi cùng tất cả những tài sản qui' giá nhất để chạy vào trung tâm thành phố .Tôi nhìn lại ngôi nhà thân yêu bị bỏ lại phía sau với nỗi ngậm ngùi trẻ thơ,mới hôm qua còn rộn rã không khí Tết với những phong pháo, những chậu hoa mai vàng chưa kịp nở mà hôm nay đã là binh đao khói lửa. Xe chạy qua các trại tạm cư trường học đều chật kín người, cả nhà tôi lên ở nhờ bác tôi tận chung cư Nguyễn Huệ .Trên tầng lầu chín mỗi tối tôi ra ban công nhìn về phía chân trời xa nơi vẫn có những đốm hỏa châu rực sáng. Đâu đó vẫn có khói lửa ngập tràn cả một vùng trời... Tất cả đã là một dấu ấn buồn trong tâm hồn thơ dại của tôi lúc bấy giờ..Và những năm sau đó, chúng tôi lớn lên trong tình hình chiến tranh ngày một sôi động, tôi vẫn hay đứng ở hành lang lơp học trông vời về phía trời xa thẳm dường như ở đó vang vọng bên tai tôi…về thân phân của một nước nhược tiểu về những nghịch lý của cuộc chiến tranh ý thức hê…
***
. Năm tôi học lớp 12 là năm xảy ra biến cố 30 Tháng 4 đen. Sài Gòn thất thủ, người Mỳ đã quay lưng với cuộc chiến tranh Viêt Nam. Họ cắt viện trợ, rút quân về nước, bỏ rơi quân lực Việt Nam Cộng Hòa và Bắc việt đã xua quân cưỡng chiếm miền Nam.
Tôi còn nhớ, đêm 29 tháng 4…Đêm đó, đêm cuối cùng của Sài Gòn, đài phát thanh và đài truyền hình đã bỏ ngõ chỉ phát lên những bài hát tôi nghe buồn não nuôt..Gia dình ông cậu tôi sau khi theo đòan người chen chúc di tản chạy từ miền Trung về gặp biết bao cảnh tượng hãi hùng nên đã quyết định ở lại không đi đâu nữa .Nằm dưới gầm bàn làm căn hầm dã chiến không ngủ được, thao thức mãi tôi mường tượng dường như có điều chẳng lành sắp xảy ra tôi lắng nghe tiếng xe cộ ầm ầm chở người di tản chạy về phía phi trừờng, và tôi ngủ thiếp đi trong tiếng rì rầm của những chiếc máy bay cất cánh suốt đêm hôm ấy..
11 giờ sáng 30 tháng 4, sau khi nghe lời tuyên bố đầu hàng của ông Dương Văn Minh. Tôi bàng hòang mục kích cảnh tượng ngày tàn của một đât nước, quần áo, ba lô giầy dép, súng ống vương vãi đầy trên mặt đường…Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, buồn vui chen lẫn sợ hãi như vừa phải rơi vào một cõi hỗn mang..Tiếng súng đâu đó còn vọng lại…Bầu trời nặng trĩu những đám mây xám xịt cũng như tâm hồn tôi đang trĩu nặng một nỗi đau của sự mất mát.
Từ đầu cầu Băng Ky, lần đầu tiên tôi trông thấy những người bộ đội Bắc Việt cùng đòan xe tăng đang từ từ tiến vào thành phố. Dưới chiếc nón cối tôi nhìn thấy họ hình như còn rất trẻ,cùng một dòng máu đỏ da vàng, cùng một thời tuổi trẻ với bầu nhiệt huyết nhưng bây giờ họ là kẻ chiến thắng và tôi vô hình chung đứng về phía những người chiê'n bại, những người thuộc chế độ cũ, những thành phần giai cấp tiểu tư sản thiếu giác ngộ cách mạng..vv..và vv..
Mặc dù lúc đó tôi chưa rời nhà trường, chưa hề bước chân vào đời, tuổi trẻ của tôi như trang giấy trắng chưa hề có một tì vết, nhưng lúc này là lúc tôi bị giao động cùng cực giữa trắng đen. Thực hư..cái gi là chân lý..
Chỉ sau một đêm thức dậy cả một chính thể bị sụp đổ, cả một quân đội bị tan rã, cả một xã hội bị đảo ngược và cả con người cùng phải bi gột rữa tẩy não …Và người Cộng Sản huyênh hoang với tất cả từ ngữ đẹp nhất, nào là chuyên chính vô sản, làm chủ đất nước, cơm no áo ấm, công bằng hạnh phúc, độc lập tự do, liêm chính chí công , đầy tớ của nhân dân ..vv và vv..Tất cả chỉ là những khẩu hiệu vô nghĩa bao hàm sự lừa mị, gian dối và xảo quyêt..Nhưng cái đau khổ nhất là chính bản thân tôi và nhiều người Sài Gòn lúc đó cũng đà bị cuốn vào vòng xóay của cái cỗ xe giết người khổng lồ đó mà không hề hay biêt..Và cứ như thế tôi đã sống với nguời Cộng Sản đã gần hai mươi năm. Hai mươi năm tưởng là đã nhuộm đỏ minh theo màu cờ máu, tưởng là tôi đã chôn kín cái lý lịch bị bôi đen vì có ba người anh học tập cải tạo và hai người thân ở nước ngòai.
Tên chủ tịch phừơng lúc đó là một tay nằm vùng đã từng ăn dầm ở dề trong nhà tôi, với cái nghề thợ mộc bố mẹ tôi đã giúp đỡ hắn lúc sa cơ lỡ vận nhưng khi trời sập 30 Tháng 4 lên nắm quyền thế trong tay. Hắn quay đầu lai trù dập gia đinh tôi, mỗi lần tôi lên phường giấy tờ là trái tim tôi muốn vỡ ra vì sợ hãi và tức giân.. Hắn đã thẳng tay phê phán vào tờ lý lich xin thi vao đại học cua tôi là gia đình tôi thuộc thành phần di cư cần đi vùng kinh tế mới, bản thân chưa có tinh thần yêu lao dộng và nặng đầu óc tiểu tư sản, xa rời quần chúng cần phải đi thanh nien xung phong ...
Từ nay cổng trừơng đại học vĩnh viễn khép chặt cánh cửa ,tôi bị vứt vào cuộc đời để lăn lộn kiếm sống. Trong ba năm thi rớt đại học, lại không xin vao công ty ,xí nghiệp nào được, để yên thân tôi vào phường tham gia phong trào xóa nạn mù chữ và dạy bổ túc văn hóa cho những trẻ em nghèo thất học cùng những người già mù chữ. Đây là thời gian tôi được gần gũi đồng bào nghèo khổ của minh..Tuy làm việc không lương nhưng với tôi đây là niềm hạnh phúc lớn vì mình còn được làm việc, còn được cái giá trị là con người hữu ich..Thời gian này các anh tôi dều đi tù trong những trại cải tạo, bố mẹ tôi lại phải chắt bóp từng gói đường, thịt rang, mắm khô, thuốc men để lặn lội đi thăm nuôi. Anh cả lúc đầu ở Suối Máu, Long Khánh, sau bị đổi ra tận Vĩnh Phú. Còn anh thứ bị kẹt lai là hàng binh trước 75 anh bị đi tù tân Quảng Trị -Thừa Thiên...Bố mẹ tôi cũn phải gồng gánh lội mấy cánh đồi trọc để tiếp tế nuôi con...
Mấy năm sau đó nhờ bác tôi là cán bộ ở ngòai Bắc vào làm giấy bảo lãnh tôi vào học Trung học Sư phạm để ra đi dạy học .Mở đầu một khúc quanh mới của đời tôi. Lần đầu tiên tôi được tiếp xúc với cái gọi là nhà trường xã hội chủ nghĩa, các thầy cô miền Bắc rất nhiệt thành, nhưng cũng rất khuôn khổ với một chương trình học nhồi sọ sặc mùi tuyên truyền chính trị.. Nào là chủ nghĩa vô sản sẽ là đào mồ chôn chủ nghĩa tư bản...Văn học thì chỉ được học Tố Hữu với " từ ấy trong tôi bừng nắng hạ, mặt trời chân lý ch'oi qua tim " ..Nhưng lý thuyết chỉ là một màu chì xám xịt, mà thực tiễn mới là một cây đời mãi mãi xanh tươi…Trong trí óc non nớt và ngây thơ của tôi ngày ấy cái gì cũng qúa đẹp qúa hay, tôi đã ngưỡng mộ cái lý tưởng sống vì mọi người rồi tôi tâm niệm mình sẽ đi theo lối sống đó cho đến mãi về sau này tôi mới thấu hiểu được hết đươc cái cốt lõi đích thực của người Cộng Sản. Tất cả chỉ là sự giả trá khéo che đậy, sự phỉnh lừa lấp liếm của chế độ từ thế hệ này sang thế hệ khác. Thật là tội nghiệp cho tuổi trẻ của chúng tôi, một thế hệ chịu nhiều thiệt thòi và mất mát…
Biết bao mồ hôi đã đổ xuống những công trường, nông trừơng xa xôi, những lần đi lao động ngâm người dưới những sình lầy tôi tự hỏi tôi là ai? Tôi đang đi về đâu? Tôi phải làm gì cho tôi được sống hữu ích để được chia gánh nặng trên đôi vai gầy của bố mẹ tôi đã vất vả hy sinh quá nhiều cho chúng tôi có được hôm nay..Cứ mỗi lần nhắm mắt lại tôi lại thấy hình ảnh bố tôi khuôn mặt sạm đen vì nắng cháy, đang oằn mình trên chiếc xe đạp vượt dốc cầu khi thì chở mẹ tôi đi chợ. Gia đình tôi vẫn sống quây quần bên nhau, mẹ tôi vẫn thức khuya dậy sớm, có rau ăn rau có cháo ăn cháo, Bàn tay của mẹ tôi lại thêm chai sần vì cuộc sống cần lao, vất vả …
Lúc này tôi đã ra đi dạy với một đồng lương giáo viên thật khiêm tốn, trong vòng gần mười năm đi dạy với một lòng yêu nghề, yêu trẻ, tôi đã có biết bao lớp học trò thân thương. Đây chính là niềm an ủi ngày ấy của tôi..và cứ như thế tuổi trẻ của tôi đã trôi qua phẳng lặng và buồn tênh như mặt nước của dòng sông cạnh ngôi nhà tôi ở..
Dòng sông mang theo những hòai niệm thưở ấu thơ và cả những ước mơ thầm kín của một thời con gaí…
Houston 19-4-2011
Posted by phuongngayxua@ yahoo.com at 10:49 PM
Email This
BlogThis!
Share to Twitter
Share to Facebook
Share to Google Buzz
1 comments:
phuongngayxua@ yahoo.com said...
Mình rất thích đọc câu chuyện này của Soan. Hôm trước mình có post comment vào đây mà hôm nay không thấy gì, chắc do không rành thao tác nên nó chạy đâu mất tiêu. Cuộc sống thăng trầm là vậy mà những người con đất Bắc vẫn kiên cường nghị lực và lòng vẫn hướng về quê cha đất tổ. Như dòng sông trôi ra biển, rồi hòa mình vào đại dương mênh mông, bạn đã lớn lên bên dòng sông tưởng như lặng lờ đó, mà sức chảy âm ỉ đã đưa bạn ra biển lớn để thỏa chí với đời. Mình cản nhận được điều này qua bài viết của bạn, Soan à, và cảm nhận được trái tim hồn hậu, đoan trang hiền thục của bạn nữa.
July 30, 2011 8:07 PM
Post a Comment
Links to this post
Create a Link
Newer Post Older Post Home
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Blog Archive
▼ 2011 (19)
▼ July (17)
Một tình yêu có thât......
Bạn tôi .....
Những trang thư nối tiếp ...
Như một định mệnh
Bài thơ cho con
NHÀ TÔI
Trở lại .
picture hoa sung
Soan ngày xưa: Preview "hoa sung"
Driver Whiz - SafeCart
Driver Whiz - SafeCart
Driver Whiz - SafeCart
THÁI BÌNH, MỘT LẦN VỀ THĂM . by Soan Phi on Thursd...
Hồi ức quê nhà
ký ưc tuổithơ
► May (2)
Những ngày xưa thân ái
Không ai có thể đi qua dòng suối hai lần ...Với suy niệm này đã đi theo tÔi từ những năm ấu thơ.Hi`nh như năm ấy là tÔi đang học lớp 5 , lớp 6 đã từng có lần đi cắm trại ở Suối Lô...Cũng là lần đầu tôi biết đến những vùng đất lạ với những trò chơi dã ngoại thật vui nhộn . Trong trò chơi đi tìm kho tàng tôi đã đi qua dòng suối nhỏ vơi cô giáo Hướng dẫn mà tôi đã có một thời tuổi nhỏ yêu mến...Hai thầy trò đã lặng lẽ đi bên nhau và cô Thu Phương đã bảo với tôi điều này .Vâng không ai có thể đi qua một dòng suối đến hai lần , cũng như giờ đây thời gian đã lặng lẽ đi qua không sao bắt kịp lại những gì dấu yêu nhất ...Hơn 40 năm đã đi qua , tôi đã xa rời chốn cũ , cô giáo ngày xưa cũng đã biệt vô tăm tiếng ở một cõi xa vời ...tôi vẫn còn ngồi lại đây để thì thầm vơi quá khứ , hãy sống mãi bên tôi dù tất cả đã nhạt nhòa khói sương ...
Subscribe to:
Posts (Atom)